TECRÜBE: Yıllarca yaşamak değil; yıllarca yaşananlardan, başkalarının belki de üzerinde hiç durmayacağı küçücük ayrıntılardan büyük sonuçlar çıkarabilmektir.

Hiç kimse tecrübeyi basite almamalı.

Eskiden “Tecrübe nedir?” diye sorulduğunda, bilgiçlikle ukalalık arasında bir tavır takınıp:

“Hayatta yenilen kazıkların bileşkesidir.”

derdik.

Zaman, böyle düşünenleri yanılttı. O düşüncede kalanlar ise bugün, deyim yerindeyse, tecrübeli ve kıdemli kazık yiyiciler olarak hayatla mücadele ediyor.

Çünkü tecrübe, yediğiniz kazıkların ve aldığınız darbelerin toplamı değil, onlardan çıkardığınız sonuçtur.

Bunu yapamazsanız, yaşadıklarınız size tecrübe kazandırmaz; olsa olsa aynı hataları tekrarlamak alametifarıkanız olur.

Yazıya girerken, “Hiç kimse tecrübeyi basite almamalı” demiştim.

Tecrübe sahipleri, yılların biriktirdiği yaşanmışlıkları adeta imbikten damıtır; dinleyene, öğrenmek isteyene özünü aktarırlar.

Benim de bulunduğum her ortamda öncelikli hedefim öğrenmektir.

Konuşmacı olduğum yerlerde samimiyetle şunu söylerim:

“Ben bu kadar insana ne anlatabilirim ki? İyisi mi, sizin her biriniz bana birer kelime öğretin; salondan bilgi zengini olarak çıkayım.”

Bu anlamda, Nejat Ekrem Basmacı’dan duyduğum bir öneri beni çok etkilemişti.

Nejat Ekrem Basmacı, 1958'den 2009'a kadar 51 yıl İstanbul Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptı. 18 Mayıs 2018'de, 97 yaşında vefat etti. Allah rahmet eylesin.

Basmacı, dostlarına şu öğüdü verirmiş:

“Görüşmeye gittiğiniz kişinin karşısında önünüzü iliklemiş duruma düşmemek, ama üstlendiği göreve saygınızı da göstermek için ceketinizi odaya girmeden önce ilikleyin.”

Ne kadar küçük bir ayrıntı…

Ve ne kadar büyük bir hayat dersi.

Ceketinizi dışarıda iliklediğinizde, görüşeceğiniz kişinin üstlendiği makama gereken saygıyı göstermiş olursunuz. Ama bunu onun karşısında yapmadığınız için, gösterdiğiniz saygının şahsına değil, temsil ettiği göreve olduğunu da sessizce anlatırsınız.

Böylece ne siz kişiliğinizden ödün verirsiniz ne de karşınızdakine, “Beni görünce önünü ilikledi” diye mağrurlaşma fırsatı verirsiniz.

İşte tecrübe biraz da budur.

Yıllarca yaşamak değil; yıllarca yaşananlardan, başkalarının belki de üzerinde hiç durmayacağı küçücük ayrıntılardan büyük sonuçlar çıkarabilmektir.

Nejat Ekrem Basmacı’nın bir ceket düğmesine sığdırdığı ders de buydu:

Makama saygı göster.

Makam sahibinin karşısında küçülme.

Kendi saygınlığını da koru.

Çünkü bazen tecrübe, uzun uzun anlatılanlardan değil, bir ceketin nerede ilikleneceğini bilmekten anlaşılır.

Cengiz Halil ÇİÇEK