Next
DİSTİLE ALKOLLÜ İÇKİLERDE YENİ DÖNEM
BESNİ GÜNCEL - Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği (Tebliğ No: 2026/18) yayımlandı. Yeni düzenlemeyle distile alkollü içkilerin hazırlanması, işlenmesi, üretimi, depolanması, taşınması, muhafazası, piyasaya arzı ve etiketlenmesine ilişkin usul ve esaslar yeniden belirlendi.
Tebliğ, distile alkollü içkilerin tanım ve özelliklerinin yanı sıra üretimde kullanılabilecek hammaddeler, katkı maddeleri, aroma vericiler, ambalajlama, etiketleme, hijyen, taşıma, depolama, numune alma ve analiz süreçlerine ilişkin hükümler içeriyor.
Yeni düzenleme ile 21 Mart 2017 tarihli Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği (Tebliğ No: 2016/55) yürürlükten kaldırıldı.
TEBLİĞİN KAPSAMI BELİRLENDİ
Yeni Tebliğ, distile alkollü içkilerin tanımını ve özelliklerini kapsıyor.
Düzenleme kapsamında;
- Malttan üretilen biralar,
- Taze üzüm şarabı,
- Vermut ve aromalandırılmış diğer taze üzüm şarapları,
- Elma ve armut şarabı gibi fermente edilmiş içkiler,
- Fermente edilmiş içkilerle alkolsüz içeceklerin karışımları,
- Tebliğdeki distile alkollü içki tanımına girmeyen ve damıtma yoluyla elde edilen diğer alkollü içkiler
yer almıyor.
DİSTİLE ALKOLLÜ İÇKİ TANIMI YENİDEN DÜZENLENDİ
Tebliğde distile alkollü içkinin kapsamlı bir tanımı yapıldı.
Buna göre distile alkollü içki; insan tüketimi için hazırlanan, kendine özgü duyusal özellikleri bulunan ve yumurta likörü/advocaat/avocat/advokat dışında +20 derecede hacmen en az yüzde 15 alkol içeren ürünleri kapsıyor.
Ürünlerin doğal fermentasyon ürünlerinin doğrudan distilasyonu, bitkisel maddelerin maserasyonu veya tarımsal etil alkol, tarımsal distilat ve distilat içkilerinin kullanılması gibi yöntemlerle üretilmesine ilişkin esaslar da Tebliğde ayrıntılı şekilde tanımlandı.
TARIMSAL KÖKENLİ ALKOL ŞARTI
Düzenlemede distile alkollü içkilerin üretiminde kullanılacak etil alkol ve distilatların tarımsal kökenli olması zorunlu tutuldu.
Tarımsal etil alkolün özelliklerinin Tebliğin ekinde belirlenen şartlara uygun olması gerekiyor.
Ayrıca distile alkollü içki üretiminde sentetik kökenli alkol veya tarımsal kökenli olmayan alkol kullanılamayacak. Bu tür alkoller herhangi bir alkollü içkinin bileşiminde de bulunamayacak.
RAKI VE GELENEKSEL MEYVE LİKÖRLERİ İÇİN ÖZEL KURAL
Tebliğde rakı ve geleneksel meyve likörlerine yönelik özel hükümler de yer aldı.
Buna göre rakı ve geleneksel meyve likörlerinde renklendirici, tat verme amaçlı bileşen ve diğer katkı maddeleri kullanılamayacak.
Ayrıca rakı ve geleneksel likörlerde aroma maddelerinin kullanılmasına da izin verilmiyor.
SUYUN ÖZELLİKLERİ DE BELİRLENDİ
Distile alkollü içkilerin üretiminde kullanılacak suyun, İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikte belirlenen özelliklere uygun olması gerekiyor.
Üretimde kullanılan su distile edilebilecek, demineralize edilebilecek veya yumuşatılabilecek. Ancak ürüne katılan su, ürünün kategorisini değiştiremeyecek.
ETİKETLERDE YENİ KURALLAR
Tebliğin dikkat çeken bölümlerinden biri de ürünlerin etiketlenmesine ilişkin hükümler oldu.
Distile alkollü içkilerin etiketlerinde ürünün gerçek niteliğini, bileşimini veya kategorisini tüketiciyi yanıltacak şekilde gösteren kullanımlara izin verilmeyecek.
EK-1'de yer alan alkollü içki kategori adları, coğrafi işaretler ve uluslararası kabul görmüş kategori adları; ilgili özellikleri taşımayan başka içeceklerin tanımlanması veya sunumunda kullanılamayacak.
Ayrıca ürünün içeriğini yansıtmayan herhangi bir ticari marka, marka veya özel ad, distile alkollü içkinin ürün adı yerine kullanılamayacak.
“DİSTİLE ALKOLLÜ İÇKİ KARIŞIMI” İBARESİ
Bir veya birden fazla distile alkollü içkinin birbirleriyle ve/veya tarımsal distilatlarla karıştırılması halinde, belirli şartlar altında ürünün temel görüş alanında “Distile Alkollü İçki Karışımı” ibaresinin bulunması gerekecek.
Karışımın bileşiminde bulunan ürünlerin yüzde miktarları da azalan sırayla etikette gösterilecek.
Nihai ürünün hacmen alkol derecesinin belirlenmesinde ise içerikte bulunan distile alkollü içkilerin yüzde oranları dikkate alınacak.
“GELENEKSEL LİKÖR” İBARESİ İÇİN ŞARTLAR
Tebliğ, “geleneksel likör” ifadesinin kullanımına ilişkin de şartlar getiriyor.
Üretiminde hacmen yüzde 100 alkol cinsinden 100 litre alkol için en az 75 kilogram Türkiye’de üretilmiş meyve kullanılan, karakteristik tadı ve rengi tamamen kullanılan meyveden gelen ve üretiminde yalnızca beyaz şeker kullanılan meyve likörlerinde “geleneksel likör” ibaresi meyve adıyla birlikte kullanılabilecek.
“DRY” İBARESİNE İLİŞKİN DÜZENLEME
Rakı ve viski dışındaki belirli distile alkollü içki kategorilerinde, üretiminde şeker ilavesi yapılmamış olması halinde ürün etiketinde, Tebliğdeki diğer hükümler saklı kalmak kaydıyla “dry” ibaresinin kullanılabilmesine ilişkin düzenleme yapıldı.
ŞEKER KULLANILMADIĞI NASIL BELİRTİLECEK?
Üretiminde şeker kullanılmasına izin verilen bir distile alkollü içkide şeker kullanılmamışsa etikette yalnızca “Üretiminde şeker kullanılmamıştır” ibaresine yer verilebilecek.
Bu ifadenin kullanımında Tebliğde belirlenen punto, renk ve stil şartlarına uyulması gerekecek.
OLGUNLAŞTIRMA VE YAŞLANDIRMA BİLGİLERİ
Olgunlaştırılmış alkollü içkilerin etiketlerinde olgunlaştırma, eskitme, yaşlandırma veya yıllandırma süresinin belirtilmesine izin verildi.
Harmanlanmış ürünlerde ise bu süre, harmanlanan ürünler arasında en genç ürünün süresi esas alınarak yazılabilecek.
HİJYEN VE GIDA GÜVENLİĞİ ŞARTLARI
Tebliğ kapsamındaki ürünlerin, Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği hükümlerine uygun olması zorunlu olacak.
Ürünlerde bulunabilecek bulaşanlar ve pestisit kalıntıları da ilgili Türk Gıda Kodeksi düzenlemelerinde belirlenen hükümlere tabi olacak.
Ürüne hayvansal bir bileşen eklenmesi durumunda ise veteriner ilaç kalıntı düzeylerinin ilgili mevzuata uygun olması gerekecek.
AMBALAJLARDA KURŞUN BAZLI KAPATMAYA İZİN YOK
Yeni düzenlemede ambalajlama konusunda da özel bir hüküm yer aldı.
Buna göre distile alkollü içkiler, kurşun bazlı kapsül veya folyo ile kaplanmış kapatma cihazlarıyla kapatılmış kaplarda satışa hazır şekilde tutulamayacak veya piyasaya sunulamayacak.
NUMUNE VE ANALİZ SÜREÇLERİ
Tebliğ kapsamındaki ürünlerden numune alınması, Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik esaslarına göre gerçekleştirilecek.
Alınan numunelerin analizleri ise Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Analiz Metotları Tebliği hükümlerine göre yapılacak.
TAŞIMA VE DEPOLAMA KURALLARI
Distile alkollü içkilerin depolanması ve taşınmasında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taşınması ve depolanmasına ilişkin hükümleri uygulanacak.
Böylece üretim aşamasının yanı sıra ürünlerin piyasaya ulaşıncaya kadarki taşıma ve depolama süreçleri de mevzuat kapsamına alındı.
AB MEVZUATINA UYUM SAĞLANACAK
Tebliğin Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandığı belirtildi.
Düzenlemede, (AB) 2019/787 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü dikkate alınarak distile alkollü içkilerin tanımı, açıklaması, sunumu, etiketlenmesi, coğrafi işaretlerin korunması ve tarımsal etil alkol ile tarımsal distilat kullanımına ilişkin hükümler esas alındı.
UYMAYANLARA İDARİ YAPTIRIM UYGULANACAK
Tebliğ hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında idari yaptırım uygulanacak.
Böylece üretim, etiketleme, ambalajlama ve diğer şartlara uymayan işletmeler için mevcut kanuni yaptırım mekanizması uygulanacak.
İŞLETMELERE UYUM İÇİN 1 TEMMUZ 2027'YE KADAR SÜRE
Tebliğin yayımından önce faaliyet gösteren gıda işletmecilerine yeni hükümlere uyum sağlamaları için geçiş süresi tanındı.
Buna göre mevcut işletmeciler 1 Temmuz 2027 tarihine kadar Tebliğ hükümlerine uyum sağlamak zorunda olacak.
İşletmeler uyum sağlayana kadar, yürürlükten kaldırılan eski Tebliğ hükümlerine uymaya devam edecek.
ESKİ ÜRÜNLER İÇİN 18 AYLIK GEÇİŞ SÜRESİ
Tebliğin yayımlandığı tarihten önce piyasaya arz edilmiş veya ithalat resmi kontrolleri tamamlanmış ürünler için de geçiş düzenlemesi yapıldı.
Bu ürünler, Tebliğin yayım tarihinden itibaren 18 ay boyunca piyasada bulunabilecek.
ESKİ TEBLİĞ YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILDI
Yeni düzenlemeyle 21 Mart 2017 tarihli ve 30014 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği (Tebliğ No: 2016/55) yürürlükten kaldırıldı.
Yeni Tebliğ ise yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Tebliğ hükümlerinin uygulanmasından Tarım ve Orman Bakanı sorumlu olacak.
ÖNE ÇIKAN DEĞİŞİKLİKLER
- Distile alkollü içkilerin üretim ve ürün özellikleri yeniden tanımlandı.
- Tarımsal kökenli alkol kullanımı şartları düzenlendi.
- Sentetik ve tarımsal kökenli olmayan alkol kullanımına izin verilmedi.
- Rakı ve geleneksel likörlerde katkı ve aroma maddelerine ilişkin özel hükümler getirildi.
- Etiketleme kuralları ayrıntılandırıldı.
- “Distile Alkollü İçki Karışımı” ibaresi için özel şartlar getirildi.
- “Geleneksel likör” ve “dry” ibarelerinin kullanımına ilişkin kurallar belirlendi.
- Ambalajlarda kurşun bazlı kapsül ve folyo kullanımına yasak getirildi.
- Hijyen, bulaşan, pestisit ve veteriner ilaç kalıntılarına ilişkin kurallar belirlendi.
- İşletmelere 1 Temmuz 2027 tarihine kadar uyum süresi tanındı.
- Daha önce piyasaya arz edilen veya ithalat kontrolleri tamamlanan ürünlere 18 aylık geçiş süresi verildi.
- 2017 tarihli eski Distile Alkollü İçkiler Tebliği yürürlükten kaldırıldı.
.........................................
Tarım ve Orman Bakanlığından:
TÜRK GIDA KODEKSİ DİSTİLE ALKOLLÜ İÇKİLER TEBLİĞİ
(TEBLİĞ NO: 2026/18)
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; distile alkollü içkilerin tekniğine uygun ve hijyenik şekilde hazırlanmasına, işlenmesine, üretilmesine, depolanmasına, taşınmasına, muhafaza edilmesine ve piyasaya arzına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ; distile alkollü içkilerin tanımını ve özelliklerini kapsar.
(2) Bu Tebliğ;
a) Malttan üretilen biraları,
b) Taze üzüm şarabını,
c) Vermut ve bitkisel veya kokulu maddelerle aromalandırılmış diğer taze üzüm şaraplarını,
ç) Elma şarabı, armut şarabı gibi fermente edilmiş diğer içkileri, fermente edilmiş içkilerle alkolsüz içeceklerin karışımlarını ve bunların dışında kalan fermente edilmiş içkilerin karışımlarını,
d) Bu Tebliğde yer alan distile alkollü içkiler tanımına girmeyen ve damıtma yoluyla elde edilen diğer alkollü içkileri,
kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 19/2/2020 tarihli ve 31044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Alkol ilavesi: Bir distile alkollü içkiye tarımsal etil alkol ve/veya tarımsal distilatın ilavesini,
b) Aromalandırma: Distile alkollü içkilerin üretilmesinde, 14/9/2026 tarihli ve 33370 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğinde yer alan tat ve koku veren maddelerden bir veya birkaçının ya da sadece aromalandırma amacıyla bir gıda maddesinin kullanılmasını,
c) Diğer distile alkollü içki kategorisi: EK-1’de belirlenmiş olan alkollü içki tanımına ve özelliklerine uygun olmayan ve EK-1’de yer alan alkollü içki adlarıyla ifade edilemeyen, coğrafi işaret tescili olan ya da olmayan veya ilgili üretici ülkenin ulusal mevzuatında tanımlanan veya uluslararası mevzuatta tanımı yapılmış ya da yapılmamış diğer distile alkollü içki kategorisini,
ç) Distile alkollü içki: İnsan tüketimi için hazırlanan, kendine özgü duyusal özellikleri olan, yumurta likörü/advocaat/avocat/advokat hariç alkol miktarı +20 ºC’de hacmen en az %15 olan, aroma katılmış veya katılmamış doğal fermentasyon ürünlerinin doğrudan distilasyonu ve/veya bitkisel maddelerin maserasyonu ile ve/veya tarımsal etil alkol ve/veya tarımsal distilat ve/veya distilat içkilerine Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği doğrultusunda aroma maddeleri, şeker veya diğer tat verme amaçlı kullanılan bileşenlerin ve/veya diğer tarımsal ürünlerin ve/veya gıda maddelerinin tarımsal etil alkole ve/veya tarımsal distilat ve/veya distile alkollü içkilere katılması veya bir distile alkollü içkinin bir veya birden fazla distile alkollü içki ile tarımsal etil alkol, tarımsal distilat veya distilat içkileri ile bir veya birden fazla alkollü içki ile karıştırılması sonucu üretilen alkollü içkiyi,
d) Hacmen alkol miktarı: Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde, +20 ºC’de var olan saf alkol hacminin, aynı sıcaklık derecesinde toplam ürün hacmine oranının yüzde olarak ifadesini,
e) Harmanlama: Aynı kategoriye dâhil ve aralarında; hazırlama metotları, distilasyon cihazları, olgunlaştırma ve eskitme süresi, üretimin yapıldığı coğrafi bölge gibi faktörlerin biri veya birkaçından ötürü kompozisyonlarındaki bazı küçük farklar ile ayırt edilebilen iki veya daha fazla distile alkollü içkinin karıştırılmasını,
f) Karıştırma: İki veya daha fazla farklı içkinin karıştırılması ile yeni bir içki elde edilmesini,
g) Maserasyon: Distile alkollü içki üretiminde kullanılacak hammaddenin özelliğine göre hammaddenin aromatik özelliklerinin elde edilmesi amacıyla tarımsal etil alkolde belirli bir süre bekletilmesini,
ğ) Olgunlaştırma veya eskitme: Distile alkollü içkinin, daha önce kendisinde bulunmayan duyusal özellikleri kazanması amacıyla, uygun kaplarda belirli reaksiyonların doğal olarak oluşmasının sağlanmasını,
h) Renklendirme: Distile alkollü içkilerin üretilmesinde 13/10/2023 tarihli ve 32338 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan bir veya birden fazla renklendirici maddenin kullanılmasını,
ı) Suma: Türkiye’de üretilen yaş ve/veya kuru üzüm meyvesinin, hammadde olarak kullanılması ve üzümün tat ve kokusunu korumak amacıyla ayrımsal distilasyon kolonlarıyla hacmen alkol miktarı en fazla %94,5’e kadar olan ve sadece Türkiye’de distile edilmesi ile elde edilen üzüm distilatını,
i) Sunum: Etiketleme ve ambalaj üzerinde, aynı zamanda konteynır, şişe ve kapak üzerindeki resimlerde veya buna benzer şeylerde kullanılan terimleri,
j) Tanımlama: Bir içeceğin etiketlemesi, sunumu ve ambalajında, taşınmasına ilişkin belgelerin üzerinde, ticari belgelerin özellikle fatura ve sevk irsaliyesinin üzerinde kullanılan terimleri,
k) Tarımsal distilat: Tarımsal ürünlerin alkol fermentasyonundan sonra distilasyonu yoluyla elde edilen, (l) bendinde tarif edilen etil alkol özelliklerini taşımayan ve kullanılan hammaddenin koku ve tadını muhafaza eden distilatı,
l) Tarımsal etil alkol: EK-2’de tanımlanan özellikleri taşıyan ve tarımsal ürünlerin alkol fermentasyonundan sonra distile edilmesiyle elde edilen distile alkollü içkiler hariç etil alkolü,
m) Tat verme amaçlı bileşen ilavesi: Yarı beyaz şeker, beyaz şeker, ekstra beyaz şeker, dekstroz, fruktoz, glikoz şurubu, şeker çözeltisi, invert şeker çözeltisi, invert şeker şurubu, rektifiye edilmiş konsantre üzüm şırası, konsantre üzüm şırası, taze üzüm şırası, bazlar ve mineral asitler veya diğer kimyasal maddeleri kullanmaksızın, yalnızca sakkarozun kontrollü ısıtılması sonucu elde edilen karamelize edilmiş şeker, bal, keçiboynuzu şurubu veya bu fıkrada sayılanlarla aynı etkiyi yapacak diğer doğal karbonhidrat içeren maddelerin bir veya birden fazlasının distile alkollü içkilerin üretilmesinde kullanımını,
n) Uçucu madde içeriği: Distile edilerek elde edilen alkollü içkilerde, kullanılan hammaddenin distilasyonu veya yeniden distilasyonu neticesi elde edilen etil alkol ve metanol dışındaki uçucu maddelerin miktarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ürün Özellikleri
Distile alkollü içki kategorilerinin tanımları ve özellikleri
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamında bulunan distile alkollü içkilerin tanımları ve özellikleri, EK-1’de yer alır.
Satış tanımlarına ilişkin özel hükümler
MADDE 6- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlere ait özel hükümler şunlardır:
a) EK-1’de yer alan alkollü içki özelliklerine uymayan ürünler anılan ekte yer alan kategori adlarıyla tanımlanamaz.
b) EK-1’de yer alan alkollü içki özelliklerine uygun ürünler, ilgili kategori adı dışında farklı bir alkollü içki adıyla tanımlanamaz.
c) Distile alkollü içkilerin, bu Tebliğde yer alan tanımlar kullanılarak insan tüketimine sunulabilmesi için tanım, sunum ve etiketleme kurallarına uygun olması zorunludur.
ç) Distile alkollü içkilerin üretilmesinde kullanılan su, 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikle belirlenmiş özeliklere uygun olur. Bu ürünlerin üretiminde kullanılan su distile edilebilir, demineralize edilebilir ya da yumuşatılabilir. Katılacak su, ürünün kategorisini değiştiremez.
d) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretilmesinde kullanılan etil alkol ve distilatlar, sadece tarımsal kökenli olur.
e) Distile alkollü içkilerin üretilmesinde kullanılan renklendirici, aroma veya izin verilen katkı maddelerinin çözünmesinde ve seyreltilmesinde kullanılan alkolün kökeni tarımsal etil alkol veya tarımsal distilat olmak zorundadır.
f) Distile alkollü içkilerde kullanılacak tarımsal etil alkolün özellikleri, EK-2’de tanımlanan özelliklere uygun olmak zorundadır.
g) Tarımsal etil alkol ve tarımsal distilat, ürün tanımlarında belirtilen hammaddelerden üretilir.
ğ) Harmanlama sonucu elde edilen distile alkollü içki, harmanlama yapılmadan önceki distile alkollü içkiler ile aynı kategoridedir.
h) Distile alkollü içki üretiminde, sentetik kökenli alkol veya tarımsal kökenli olmayan alkol kullanılmaz. Sentetik kökenli alkol veya tarımsal kökenli olmayan alkol, hiçbir alkollü içki bileşiminde bulunamaz.
(2) Coğrafi işaret veya geleneksel ürün adıyla tescillenmiş ürünler ile uluslararası mevzuatta ürün özellikleri belirlenerek tanımlanmış ürünler; yatay gıda kodeksi hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla belirlenmiş ürün özelliklerine uygun olması durumunda EK-1’de tanımlanmamış ürün adıyla piyasaya arz edilir.
Katkı maddeleri
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılacak katkı maddeleri, tat verme amaçlı bileşenler ve renklendiriciler, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.
(2) Rakı ve geleneksel meyve likörlerinde renklendirici, tat verme amaçlı bileşen ve diğer katkı maddeleri kullanılamaz.
Aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri
MADDE 8- (1) Distile alkollü içkilerin üretilmesinde, Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğine uygun ve bu Tebliğde belirtilen ürün sınıfına göre aroma maddeleri kullanılır.
(2) Rakıda ve geleneksel likörlerde, aroma maddeleri kullanılamaz.
Enzimler
MADDE 9- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan enzimler hakkında 24/2/2017 tarihli ve 29989 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Bulaşanlar
MADDE 10- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki bulaşanların miktarları, 5/11/2023 tarihli ve 32360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.
Pestisit kalıntıları
MADDE 11- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları, 27/9/2021 tarihli ve 31611 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.
Veteriner ilaçları kalıntı limitleri
MADDE 12- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlere hayvansal bir bileşen ilave edildiğinde veteriner ilaç kalıntı düzeyi, 7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğine uygun olur.
Hijyen
MADDE 13- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile 13/2/2025 tarihli ve 32812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.
Ambalajlama
MADDE 14- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajları, 5/4/2018 tarihli ve 30382 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelikte yer alan hükümlere uygun olur.
(2) Distile alkollü içkiler kurşun bazlı kapsül veya folyo ile kaplanmış kapatma cihazları ile kapatılmış kaplarda satışa hazır olarak tutulamaz veya piyasaya sunulamaz.
Etiketleme
MADDE 15- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketlenmesinde, 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan genel kuralların yanı sıra aşağıdaki kurallara da uyulur:
a) Tarımsal etil alkolün üretildiği hammaddenin etikette belirtilmesi halinde, şayet tarımsal etil alkolün üretiminde birden fazla hammadde kullanılmışsa bunlar, azalan oran sırası dikkate alınarak etiket üzerinde yer almak zorundadır.
b) Distile alkollü içki, harmanlama işlemine tabi tutulmuş ise ürün adı “harman”, “harmanlama” veya “harmanlanmış” ibareleri ile desteklenebilir.
c) EK-1’de yer alan alkollü içki kategori adları, coğrafi işaretler, EK-1’de tanımlanmamış uluslararası kabul görmüş distile alkollü içki kategori adları veya bileşiminde distile alkollü içki bulunan uluslararası kabul görmüş alkollü içki kokteyl adlarını işaret edecek şekilde “benzer”, “tip”, “stil”, “gibi”, “orada üretildiği tarzda”, “patent” , “aroma” ve benzeri herhangi bir ibare veya görsel ürün etiketinde ve sunumunda kullanılamaz.
ç) Bu Tebliğde tanımlanan veya tanımlanmayan bir veya birden fazla distile alkollü içkinin birbiriyle ve/veya bir ya da daha fazla tarımsal distilatlarla karıştırılması durumunda; temel görüş alanında, satış tanımı olarak “Distile Alkollü İçki Karışımı” ibaresi yazılır. Karışım içki bileşiminde bulunan ürünlerin yüzde miktarlarına, azalan sırayla etikette yer verilir. Nihai ürünün hacmen alkol derecesi, içerikte yer alan distile alkollü içkilerin yüzde oranları dikkate alınarak belirlenir. Bu bentte bahsedilen ibareler aynı karakterde ve renkte olmak zorundadır, yüzde miktarların verilmesinde kullanılan punto büyüklüğü “Distile Alkollü İçki Karışımı” ibaresinin punto büyüklüğünün yarısından büyük olmayacak şekilde olmalıdır. Herhangi bir karışım distile alkollü içki, EK-1’de yer alan içki isimlerinden bir veya daha fazlasına uyuyorsa, bu karışımın tanımlanması, sunumu ve etiketlenmesinde ve piyasaya sunulmasında bu bentte belirtilen koşul aranmaz.
d) Distile alkollü içkinin içindeki alkol, sadece o distile alkollü içkiden elde edilmemiş ise söz konusu içki, EK-1’de yer alan alkollü içki kategori adları, coğrafi işaretler veya uluslararası kabul görmüş alkollü içki kategori adları ile birlikte bileşik isim olarak piyasaya sunulamaz.
e) EK-1'de yer alan alkollü içki kategorilerinden birden fazlasının tanım ve özelliklerine uygun olan ürünlerde, ürün adı, gıda işletmecisi tarafından söz konusu kategorilerden biri esas alınarak belirlenir ve etiket üzerinde bu ad kullanılır. Ürünün, ürün adının belirlenmesine esas alınan alkollü içki kategorisine ilave olarak EK-1'de yer alan başka bir alkollü içki kategorisinin tanım ve özelliklerini de karşılaması halinde, bu kategoriye ilişkin ürün adına da etiket üzerinde yer verilebilir. Ancak bu kullanım; ürünün gerçek niteliği, bileşimi veya kategorisi hakkında tüketiciyi yanıltıcı olamaz ve ürünün sahip olmadığı özelliklerinin var olduğu izlenimini oluşturamaz.
f) Hiçbir ticari marka, marka veya ürünün içeriğini yansıtmayan özel ad, bir distile alkollü içki adı yerine geçemez.
g) Bu Tebliğde yer alan ürün kategorilerindeki isimler Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği kurallarına uygun olmak koşuluyla ürün etiketinde içindekiler kısmında belirtilebilir.
ğ) Üretiminde hacmen %100 alkol cinsinden 100 litre alkol için en az 75 kg Türkiye’de üretilmiş meyve kullanılan, ürünün karakteristik tadı ve rengi tamamen kullanılan meyveden gelen ve üretiminde yalnızca beyaz şeker kullanılarak üretilen meyve likörlerinde “geleneksel likör” ibaresi meyve adı ile birlikte kullanılabilir.
h) EK-1’de yer alan distile alkollü içki kategorileri ve distile alkollü içkilere ait coğrafi işaretler; distile alkollü içkiler dışındaki herhangi bir içeceği tanımlamak ve sunmak için kullanılamaz.
ı) Cin, distile cin, london cin ve likörlere ilişkin EK-1’de yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, rakı ve viski hariç EK-1’de yer alan distile alkollü içkilerin üretiminde şeker ilavesi yapılmamışsa son ürün adını desteklemek için "dry" ibaresi ürün etiketinde yer alabilir.
i) Bir veya birden fazla distile alkollü içki kullanılarak toplu tüketim yerlerinde müşteri talebi doğrultusunda üretilebilecek uluslararası kabul görmüş alkollü içki kokteyl adları veya tarifleri etiket üzerinde yer alamaz.
j) Olgunlaştırılmış alkollü içkilerin etiketinde, olgunlaştırma/eskitme/yaşlandırma/yıllandırma süresi yazılabilir. Harmanlanmış ürünlerde ise olgunlaştırma/eskitme/yaşlandırma/yıllandırma süresi olarak, harmanlanmış ürünlerden en genç ürünün süresi yazılabilir.
k) Bu Tebliğ kapsamında üretiminde şeker kullanılmasına izin verilen bir distile alkollü içkide, şeker kullanılmaması durumunda etiket üzerinde sadece “Üretiminde şeker kullanılmamıştır” ibaresi, en fazla 1,2 mm punto büyüklüğünde, tüm cümle aynı renk ve stilde olacak şekilde yer alabilir.
l) Üreticiye ait ürünün duyusal değerlendirmesine ilişkin ibareler, ürünün arka etiketinde yer alabilir.
m) EK-1’de tanımlanan veya ürün özellikleri belirtilen distile alkollü içkiler haricindeki diğer distile alkollü içkilerde, coğrafi tescil veya ilgili ülke ulusal mevzuatı veya uluslararası mevzuat ile belirlenen kategori adı, ürün adı olarak kullanılır. Coğrafi tescil veya ilgili ülke ulusal mevzuatı veya uluslararası mevzuat ile belirlenen kategori adı bulunmayan ve EK-1’de tanımlanmayan ve ürün özellikleri belirlenmeyen diğer ürünlerde, “… Distile Alkollü İçki” ibaresi; ürünün içeriği, bileşimi ve özellikleri ile uyumlu olacak şekilde önüne uygun ibareler yazılarak tanımlayıcı ad olarak kullanılır.
Beslenme beyanları
MADDE 16- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin beslenme beyanları hakkında, 20/4/2023 tarihli ve 32169 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Beslenme Beyanları Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Taşıma ve depolama
MADDE 17- (1) Bu Tebliğde yer alan ürünlerin depolanması ve taşınmasında, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taşınması ve depolanması ile ilgili hükümlerine uyulur.
Numune alma ve analiz metotları
MADDE 18- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik esaslarına göre numune alınır. Numuneler, 21/3/2017 tarihli ve 30014 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Analiz Metotları Tebliği (Tebliğ No: 2017/9)’nde yer alan kurallara göre analiz edilir.
Nominal dolum miktarları
MADDE 19- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan distile alkollü içkilerin nominal dolum miktarlarına ilişkin özel hususlar hakkında 4/8/2010 tarihli ve 27662 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazır Ambalajlı Mamullerin Nominal Dolum Miktarı ile İlgili Kuralların Belirlenmesine Dair Yönetmelik (2007/45/AT) hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Avrupa Birliği mevzuatına uyum
MADDE 20- (1) Bu Tebliğ, Distile Alkollü İçeceklerin Tanımı, Açıklaması, Sunumu ve Etiketlenmesi, Diğer Gıda Maddelerinin Sunumunda ve Etiketlenmesinde Alkollü İçecek Adlarının Kullanımı, Alkollü İçecekler İçin Coğrafi İşaretlerin Korunması, Alkollü İçeceklerde Tarımsal Etil Alkol ve Tarımsal Distilatın Kullanımı ve 110/2008 (AT) sayılı Tüzüğün Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin (AB) 2019/787 sayılı ve 17/4/2019 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
İdari yaptırım
MADDE 21- (1) Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 22- (1) 21/3/2017 tarihli ve 30014 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği (Tebliğ No: 2016/55) yürürlükten kaldırılmıştır.
Uyum zorunluluğu
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 1/7/2027 tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlamak zorundadır.
(2) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayana kadar, 22 nci madde ile yürürlükten kaldırılan Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.
(3) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce piyasaya arz edilmiş veya ithalat resmi kontrolleri tamamlanmış ürünler, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on sekiz ay boyunca piyasada bulunabilir.
Yürürlük
MADDE 23- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
#TarımVeOrmanBakanlığı #TürkGıdaKodeksi #DistileAlkollüİçkiler #GıdaKodeksi #GıdaMevzuatı #GıdaGüvenliği #GıdaDenetimi #Etiketleme #GıdaÜretimi #Gıdaİşletmeleri #Alkollüİçkiler #Rakı #GelenekselLikör #TarımsalEtilAlkol #GıdaSektörü #Mevzuat #Türkiye #BesniGüncel
