Next
BESNİ GÜNCEL - Ticaret Bakanlığı tarafından 14 Ağustos 2026 tarihli yayımlanan çalışmada, Türkiye’nin son 25 yılda ticaret alanında yaşadığı dönüşüm rakamlarla ve uygulamalarla ortaya konuldu. Bakanlık, Türkiye’nin yalnızca ihracat hacmini artırmadığını; ticaret altyapısını, finansman imkanlarını, dijital sistemlerini ve küresel pazarlardaki rekabet gücünü de geliştirdiğini belirtti.
MAL İHRACATI 25 YILDA 8,7 KAT ARTTI
Çalışmaya göre Türkiye’nin 2001 yılında 31,3 milyar dolar seviyesinde bulunan mal ihracatı, 2025 yılı sonunda 273,3 milyar dolara yükseldi. Böylece mal ihracatı yaklaşık 8,7 kat artış gösterdi.
Hizmet ihracatında da dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. 2001 yılında 15,1 milyar dolar olan hizmet ihracatı, 2025 yılında 122,6 milyar dolara çıktı.
Mal ve hizmet ihracatının toplamı ise 2025 yılında yaklaşık 396 milyar dolara ulaştı. Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye, 25 yıllık süreçte daha yüksek katma değerli, markalı ve teknoloji içeren ürünlerle küresel pazarlardaki konumunu güçlendirmeyi hedefledi.
TÜRKİYE ÜRÜNÜNÜN YANI SIRA MARKA DA İHRAÇ EDİYOR
Ticaret Bakanlığının çalışmasında, ihracat anlayışındaki değişime de dikkat çekildi. 2000’li yılların başında temel hedef daha fazla ürünü dış pazarlara ulaştırmakken, bugün yüksek katma değerli, markalı, teknoloji ve tasarım içeren ürünlerle küresel pazarlarda kalıcı olmak öncelikli hedefler arasında gösteriliyor.
Bu dönüşümün önemli araçlarından biri olan TURQUALITY® Destek Programı kapsamında 411 firma ve 443 markanın küresel pazarlardaki markalaşma sürecinin desteklendiği belirtildi.
UR-GE projeleriyle de KOBİ’lerin ve sektör kümelerinin dış pazarlara açılması destekleniyor. Bakanlığın verilerine göre bugüne kadar 745 UR-GE projesi destek kapsamına alınırken, firmalar 1.265 yurt dışı pazarlama faaliyeti ve 283 alım heyeti faaliyetine katıldı.
İHRACAT FİNANSMANINDA KAPSAM GENİŞLEDİ
Türkiye’nin ihracat finansmanı altyapısında da önemli değişiklikler yaşandı. Türk Eximbank’ın 2001 yılında 2 olan şube sayısının 2026 yılında 25’e yükseldiği, 7 irtibat bürosuyla da ihracatçılara hizmet verildiği aktarıldı.
İhracatı Geliştirme A.Ş. (İGE) aracılığıyla da ihracatçıların finansmana erişiminin güçlendirildiği belirtildi. 22 Haziran 2026 itibarıyla ihracatçıların 291,4 milyar TL tutarındaki kredisine 255,1 milyar TL kefalet sağlandığı açıklandı.
2024 yılında yeniden faaliyet geçirilen Türk Ticaret Bankası’nın da ihracat finansmanı ekosisteminin güçlendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
TİCARETTE DİJİTAL DÖNÜŞÜM HIZLANDI
Ticaret Bakanlığının çalışmasında, fiziki belgeler ve yüz yüze işlemlerden dijital platformlara geçiş de dönüşümün önemli başlıklarından biri olarak yer aldı.
2010 yılında devreye alınan MERSİS ile şirketlerin ticaret sicili işlemleri elektronik ortama taşındı. 21 Haziran 2026 itibarıyla sistemde 2 milyon 645 binden fazla ticaret şirketi, ticari işletme ve bunların şubelerine ilişkin bilgi bulunurken, aktif kullanıcı sayısının 3,6 milyonu aştığı bildirildi.
Gümrük işlemlerinde de dijitalleşme kapsamında Kağıtsız Gümrük ve Tek Pencere gibi sistemlerin yaygınlaştırıldığı belirtildi.
KÜRESEL TİCARET AĞI GENİŞLEDİ
Türkiye’nin yurt dışındaki ticaret teşkilatı da 25 yıllık süreçte genişledi. 2000’li yılların başında 50 ülke ve 62 merkezde 84 kadro ile faaliyet gösteren yurt dışı teşkilatının, 2026 yılında 115 ülke ve 170 merkezde 235 Ticaret Müşaviri ve Ataşesi ile Türk iş dünyasının yanında olduğu aktarıldı.
2025 yılında Ticaret Müşavirlikleri ve Ataşeliklerinin iş dünyasından gelen 247 bin 467 talebe yanıt verdiği, 12 bin 946 toplantı gerçekleştirdiği, 785 heyet organizasyonuna katkı sunduğu ve 1.278 fuar ziyaretinde bulunduğu açıklandı.
YEŞİL DÖNÜŞÜM VE YAPAY ZEKA YENİ DÖNEMİN ODAĞINDA
Ticarette gelecek dönemin öncelikleri arasında yeşil dönüşüm, yapay zeka ve dijital ürün güvenliği de bulunuyor.
Responsible® Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği kapsamında firmaların sürdürülebilirlik ve bilişim danışmanlığı giderlerinin desteklendiği, Haziran 2026 itibarıyla 166 firmanın destek kapsamında bulunduğu bildirildi.
Ticaret Bakanlığı, yeni dönemde KOBİ’lerin yapay zeka destekli dijital dönüşümünün hızlandırılması, e-ihracat kapasitesinin artırılması, gümrük işlemlerinde yapay zeka ve büyük veri kullanımının yaygınlaştırılması, e-ticarette ürün güvenliğinin geliştirilmesi ve yeşil dönüşüm çalışmalarının güçlendirilmesini hedefliyor.
Bakanlığın değerlendirmesine göre Türkiye, 25 yıl önce ağırlıklı olarak ticaret hacmini artırmaya odaklanan bir yapıdan; ticaretin niteliğini, rekabet gücünü, dijital kapasitesini, finansmanını, güvenliğini ve sürdürülebilirliğini birlikte yöneten bir yapıya doğru ilerledi.
