Next
BESNİ GÜNCEL - Türkiye’nin şehircilik politikalarında dijital dönüşümü yeni bir aşamaya taşıyacak 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı, Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan genelgeyle yürürlüğe girdi. 2026/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 19 Eylül 2026 tarihli ve 33375 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Genelgenin tarihi 18 Eylül 2026 olarak yer alıyor.
Yeni planla Türkiye'nin şehirlerinde teknolojinin daha etkin kullanılması, dijital altyapıların geliştirilmesi, şehir yönetiminde veriden daha fazla yararlanılması ve farklı sistemlerin birbiriyle uyumlu şekilde çalışmasının sağlanması hedefleniyor. 2020-2023 dönemini kapsayan önceki stratejinin uygulama döneminin sona ermesinin ardından 2030'a uzanan yeni dönem başlatılmış oldu.
ŞEHİRLERDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM İÇİN YENİ DÖNEM
2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı, şehirlerin dijital dönüşümünü yalnızca teknoloji yatırımları üzerinden değil, şehir yaşamının farklı alanlarını kapsayan bütüncül bir yaklaşımla ele alıyor.
Yeni dönemde teknolojik altyapıların geliştirilmesi, kaynakların daha etkin kullanılması ve şehirlerde kullanılan farklı dijital sistemlerin ortak standartlar doğrultusunda birlikte çalışabilmesi öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.
Böylece kentlerde birbirinden bağımsız şekilde geliştirilen dijital uygulamalar yerine, daha koordineli ve birlikte çalışabilir sistemlerin oluşturulması amaçlanıyor.
YAPAY ZEKÂ ŞEHİR YÖNETİMİNDE KULLANILACAK
Yeni stratejinin dikkat çeken başlıklarından biri yapay zekâ destekli karar alma mekanizmaları oldu.
Şehirlerde üretilen ve toplanan verilerin yalnızca depolanması yerine yönetim süreçlerinde kullanılmasına yönelik daha bütünleşik bir dijital altyapı yaklaşımı öne çıkıyor. Veri yönetimi ve yapay zekâ destekli uygulamaların şehirlerin dijital dönüşümünde daha etkin kullanılması planlanıyor.
Bu kapsamda akıllı şehir hizmetlerinin birbirleriyle entegre edilmesi ve dijital şehir yönetiminin güçlendirilmesi hedefleniyor.
DİJİTAL GÜVENLİK DE STRATEJİNİN ÖNEMLİ BAŞLIKLARINDAN
Akıllı şehir uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte dijital güvenlik de stratejinin önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Kamu kurumları ve yerel yönetimlerin dijital dönüşüm projelerini hayata geçirirken gerekli güvenlik tedbirlerini almaları öngörülüyor. Böylece şehirlerde kullanılan dijital sistemlerin yaygınlaştırılmasıyla birlikte bu sistemlerin güvenliğinin de gözetilmesi amaçlanıyor.
KAYNAKLARIN DAHA VERİMLİ KULLANILMASI HEDEFLENİYOR
Stratejinin bir diğer önemli başlığı ise şehirlerde kaynakların daha etkin kullanılması.
Plan doğrultusunda standartları belirlenmiş ve birlikte çalışabilir sistemlere dayanan bir şehircilik modelinin geliştirilmesi hedefleniyor. Farklı kurumların birbirinden bağımsız sistemler oluşturması yerine ortak standartlar üzerinden çalışan altyapıların geliştirilmesiyle dijital yatırımların daha koordineli yürütülmesi amaçlanıyor.
Bu yaklaşımın aynı zamanda mükerrer yatırımların önlenmesine ve mevcut kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
BELEDİYELER DE SÜRECİN ÖNEMLİ PARÇASI OLACAK
2030 planının uygulanmasında merkezi kamu kurumlarının yanı sıra belediyeler ve diğer yerel yönetimler de önemli bir rol üstlenecek.
Genelgede kamu kurumları ve yerel yönetimlerin gerekli güvenlik tedbirlerini alarak yenilikçi, çevreci ve kapsayıcı projeleri hayata geçirmelerinin önemine dikkat çekiliyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da 2026 yılında yaptığı açıklamayla büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu 100 binin üzerinde olan ilçe belediyelerinin yerel akıllı şehir stratejileri ve yol haritalarının hazırlanmasına yönelik destek programı başlattığını duyurmuştu.
81 İLİN AKILLI ŞEHİR KAPASİTESİ ÖLÇÜLÜYOR
Türkiye'nin akıllı şehir dönüşümünde şehirlerin mevcut kapasitesinin ölçülmesine yönelik çalışmalar da yürütülüyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli kapsamında 81 ilin 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin akıllı şehir olgunluk ölçümleri tamamlandı. Modelde şehirlerin insan, teknoloji, tesis, kurumlar ve diğer ekosistem varlıkları ile akıllı şehir uygulamalarına yönelik hazırbulunuşluğu değerlendiriliyor.
Bakanlığın açıklamasına göre modelde uluslararası standartlardan ve 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı'nda yer alan performans göstergelerinden yararlanılıyor.
YEREL AKILLI ŞEHİR STRATEJİLERİNE DESTEK
Yeni dönemde yerel yönetimlerin kendi şehirlerine özgü akıllı şehir vizyonlarını oluşturması da planın önemli parçalarından biri.
Bakanlık, 2026 yılında belediyelerin yerel akıllı şehir stratejileri ve yol haritalarını hazırlamasına yönelik destek programı başlattı. Programla yerel yönetimlerin önceliklerini belirlemesi ve uygulanabilir yol haritaları oluşturması hedefleniyor.
Bu süreç, ulusal ölçekte belirlenen hedeflerin şehirlerin kendi ihtiyaçlarına göre yerel uygulamalara dönüştürülmesini amaçlıyor.
SADECE TEKNOLOJİ DEĞİL, SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DE ÖN PLANDA
Akıllı şehir yaklaşımı yalnızca dijital altyapı ve teknolojik uygulamalardan oluşmuyor. Bakanlığın çalışmalarında sürdürülebilirlik, dirençlilik, yaşam kalitesi ve vatandaş odaklı hizmetler de akıllı şehir anlayışının temel unsurları arasında ele alınıyor.
Bakanlığın akıllı şehir portalında da yaklaşım, “hayata değer katan yaşanabilir ve sürdürülebilir şehirler” çerçevesinde tanımlanıyor.
Yeni dönemde dijitalleşmenin yanı sıra şehirlerin farklı risklere karşı daha dirençli hale getirilmesi, çevreci uygulamaların geliştirilmesi ve teknolojinin vatandaşların günlük yaşamını kolaylaştıracak şekilde kullanılması hedefleniyor.
KAMU, BELEDİYE, ÜNİVERSİTE VE ÖZEL SEKTÖR BİRLİKTE ÇALIŞACAK
2030 planının hazırlanması ve uygulanmasında farklı paydaşların katkısı öngörülüyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinasyonunda kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının sürece katkı vermesi planlanıyor. Bakanlığın önceki hazırlık çalışmalarında da farklı paydaşlarla çalıştaylar düzenlenmiş ve taslak eylemler üzerinde görüş alışverişi yapılmıştı.
2030’A KADAR AKILLI ŞEHİR POLİTİKALARINA YÖN VERECEK
19 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle yürürlüğe giren yeni plan, Türkiye'nin 2030 yılına kadar akıllı şehir politikalarının temel çerçevesini oluşturuyor.
Yeni dönemde dijital altyapı, veri yönetimi, yapay zekâ, birlikte çalışabilir sistemler, dijital güvenlik, sürdürülebilirlik, çevreci uygulamalar ve yerel yönetimlerin akıllı şehir kapasitesinin geliştirilmesi öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Türkiye böylece şehirlerin dijital dönüşümünü 2030 yılına kadar sürdürecek yeni stratejik döneme resmen geçmiş oldu.
#AkıllıŞehirler #DijitalDönüşüm #Türkiye #ResmiGazete #Teknoloji
