Bu metin, Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 98)'nin tam metnidir. Tebliğ, "Amortisman, Tükenme Payı ve Değer Düşüklüğü" konularını düzenlemektedir.
Tebliğin özeti ve önemli noktaları şunlardır:
1. Amaç ve Dayanak:
-
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin duran varlıklarına ilişkin amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğü usul ve esaslarını belirlemektedir.
-
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin ilgili maddelerine dayanmaktadır.
2. Kapsam (Madde 3):
-
Hangi duran varlık hesaplarının amortismana, tükenme payına ve değer düşüklüğüne tabi olduğu tek tek listelenmiştir.
-
Amortismana tabi olmayan varlıklar: Yapım aşamasındakiler, tarihi yapılar, tarihi/sanat değeri olan demirbaşlar ve iz bedeli ile izlenenler.
-
Değer düşüklüğüne tabi olmayanlar: Tarihi yapılar, tarihi/sanat değeri olan demirbaşlar ve iz bedeli ile izlenenler.
3. Değerleme (Madde 4):
-
Amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğü hesaplamalarında esas alınacak değer maliyet bedelidir. Enflasyon düzeltmesi yapılmışsa düzeltilmiş değer esas alınır.
4. Amortisman Yöntemi ve Oranları (Madde 5 & 6):
-
Normal (doğrusal) amortisman yöntemi uygulanır. Varlığın yararlanma süresine göre Ek-1'deki oranlarda her yıl eşit tutarda amortisman ayrılır.
-
Küçük tutarlı varlıklar (ödeneği düşürücü limitler):
-
Taşınırlar ve maddi olmayan duran varlıklar için: 52.000 TL
-
Taşınmazlar için: 114.000 TL
-
Bu tutarların altındaki varlıklar, aktifleştirildikleri yılın sonunda %100 oranında (tamamen) amorti edilir. Bu limitler Hazine ve Maliye Bakanlığınca güncellenebilir.
-
-
Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar (271, 277 nolu hesaplar) için her durumda amortisman oranı %100'dür.
-
Limit üzeri varlıklara yapılan ve limiti aşmayan harcamalar değer artırıcı kabul edilir. Limit üzeri harcamalar ise doğrudan giderleştirilir.
5. Tahsisli Taşınmazlar (Madde 7):
-
Taşınmazın amortisman işlemlerini kullanan idare, değer düşüklüğü tespitini ise kullanan idarenin harcama birimi yapar ve muhasebe birimine iletir.
6. Muhasebeleştirme (Madde 8):
-
Ayrılan amortisman/tükenme payı, 630-Giderler Hesabına borç, ilgili birikmiş amortisman karşılık hesaplarına alacak kaydedilir.
7. Kayıt ve Defter Tutma (Madde 9):
-
Amortisman ve değer düşüklüğüne tabi her bir varlık için "Duran Varlıklar Amortisman ve Değer Düşüklüğü Defteri" (Ek-2) tutulur.
-
Yukarıda belirtilen limitlerin altındaki varlıklar ile bazı özel hesaplardaki varlıklar bu deftere kaydedilmez.
8. Değer Düşüklüğü (Madde 10-16):
-
Varlıklar nakit üreten ve nakit üretmeyen olarak ikiye ayrılır. Her biri için değer düşüklüğü hesaplama yöntemleri farklıdır.
-
Değer düşüklüğü göstergeleri Madde 11'de sıralanmıştır (fiziksel hasar, teknolojik eskime, ihtiyacın bitmesi, piyasa değerinde önemli düşüş vb.).
-
Nakit üretmeyen varlıklar için geri kazanılabilir hizmet tutarı (kullanım değeri veya satış değeri) belirlenir. Defter değeri bu tutarı aşıyorsa aradaki fark için değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.
-
Nakit üreten varlıklar için geri kazanılabilir tutar (nakit akışlarının bugünkü değeri veya satış değeri) belirlenir. Defter değeri bu tutarı aşıyorsa değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.
-
Değer düşüklüğü karşılığı 630-Giderler hesabına borç, ilgili karşılık hesabına alacak kaydedilir.
-
Sonraki dönemlerde değer düşüklüğü kaybında azalma olursa, karşılık kısmen veya tamamen iptal edilebilir (600-Gelirler hesabına alacak kaydedilir).
9. Yürürlük ve Yürütme:
-
4/11/2015 tarihli ve Sıra No: 47 olan tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
-
Bu tebliğ, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer ve 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere uygulanır.
-
Hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.
Önemli Not: Bu özet, tebliğin genel çerçevesini anlamak içindir. Uygulamada, tebliğin tam metni, Ek'leri (amortisman oranları listesi, defter örneği) ve Bakanlıkça yayımlanacak kılavuz esas alınmalıdır.
