Ticaret Bakanlığından: Tacir ve Sanayiciler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik
4 Şubat 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan bu Yönetmelik değişikliği, özellikle ekmek ve simit gibi temel gıdaların azami fiyat tarifelerinin belirlenme sürecini önemli ölçüde değiştirmektedir. Değişiklik, Ticaret Bakanlığı'na tarife belirleme sürecinde merkezi bir rol ve müdahale yetkisi vermektedir.
İşte değişikliğin ana başlıkları:
1. Kapsam ve Yetki Netleştirmesi:
-
Yönetmeliğin amacı, belirli mal ve hizmetlerin azami fiyat tarifelerinin odalar tarafından sadece kendi üyeleri için düzenlenmesi olarak yeniden tanımlandı.
-
Ticaret Bakanlığı ("Bakanlık") tanımı yönetmeliğe eklendi.
2. Simit ve Ekmeğe Özel, Katı ve Merkezi Bir Süreç Getirildi (Madde 4):
-
En Önemli Değişiklik: Simit ve Türk Gıda Kodeksi'nde tanımlanan ekmek (muhtemelen standart somun ekmek) için azami fiyat tarifesi belirlenmesi süreci kökten değiştirildi.
-
Bakanlık Görüşü Zorunluluğu: Oda yönetim kurulu tarafından hazırlanan tarife teklifi, doğrudan meclise sunulmadan önce Ticaret Bakanlığı'nın görüşüne sunulmak zorundadır.
-
Bakanlık Görüşü Olumlu İse: Tarife, ilk meclis toplantısında onaya sunulur.
-
Bakanlık Görüşü Olumsuz İse: Tarife teklifi, uzlaşma komisyonuna gönderilir. Artık oda meclisinin bu aşamada ret/onay yetkisi yoktur.
-
-
Uzlaşma Komisyonu'nun Belirleyici Rolü: Bakanlık olumsuz görüş verdiğinde, tarifeyi nihai olarak belirleyecek merci Uzlaşma Komisyonu'dur. Komisyon, tarifenin uygulanacağı yerin şartlarını, maliyetleri, kâr marjlarını ve Orta Vadeli Program'daki enflasyon hedeflerini dikkate alarak karar verir.
-
Tarifelerin Yürürlüğe Girmesi: Uzlaşma komisyonu kararı tebliğ edildiğinde veya komisyona itiraz süresi dolduğunda yürürlüğe girer.
-
Tarife Verme Zorunluluğu: Odaların tarife belirlemekten kaçınamayacağı ve tarifeleri serbest bırakamayacağı hükmü korundu.
3. Uzlaşma Komisyonu'nun Yapısı ve İşleyişi (Madde 6):
-
Komisyon; Vali/Vali Yardımcısı (Başkan), Ticaret İl Müdürlüğü, Defterdarlık, İlgili Belediye, Tarifeyi Düzenleyen Oda ve İlgili Esnaf Odaları Birliği temsilcilerinden oluşan 6 kişilik bir yapıya kavuşturuldu.
-
Komisyon, itirazları 15 gün içinde karara bağlamakla yükümlüdür.
4. İtiraz ve Yargı Yolu (Madde 7):
-
Belediyeler ve mülki idare amirleri, kendilerine bildirilen tarifelere 15 gün içinde uzlaşma komisyonuna itiraz edebilir.
-
Komisyon Kararlarına İtiraz: Bir oda, uzlaşma komisyonunun ret kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içinde ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme kararı kesindir.
-
Bakanlık Görüşünün Gücü: Bakanlığın olumlu görüş verdiği bir tarifeye karşı, belediye veya mülki idare amirleri uzlaşma komisyonuna itiraz edemez. Bu, Bakanlık onayının, yerel itirazları bloke eden çok güçlü bir etkisi olduğunu gösterir.
-
Komisyon tarafeyi reddederse, yeni tarife yürürlüğe girmez ve mevcut tarife uygulanmaya devam eder.
5. Bildirim Süresi Kısaltıldı (Madde 5):
-
Hazırlanan tarifelerin ilgili birimlere (belediye, mülki amirlik, esnaf birliği) bildirilmesi için süre 15 günden 10 güne indirildi.
Yürürlük ve Yürütme:
-
Bu Yönetmelik, 4 Şubat 2026 tarihinde (yayımlandığı tarihte) yürürlüğe girmiştir.
-
Yönetmeliği yürütme yetkisi Ticaret Bakanı'na aittir.
Özet ve Çıkarımlar:
Bu değişiklik, özellikle ekmek ve simit fiyatları üzerinde Ticaret Bakanlığı'nın kontrol ve yönlendirme yetkisini çok ciddi şekilde artırmaktadır.
-
Merkezileşme: Fiyat belirleme süreci büyük ölçüde merkezileştirilmiş, Bakanlık onayı zorunlu hale getirilmiştir.
-
Enflasyon Hedefi ile Uyum: Uzlaşma komisyonunun, Orta Vadeli Program'daki enflasyon hedeflerini dikkate alması gerekliliği, tarifelerin makroekonomik politikalarla uyumlu hale getirilmesi amacını taşımaktadır.
-
Yerel İtirazların Sınırlanması: Bakanlığın olumlu görüş verdiği tarifelere yerel itiraz imkanının kaldırılması, merkezi kararların önceliğini pekiştirmektedir.
-
Süreler: Hem tarife hazırlama ve bildirme hem de itiraz ve karar süreleri kısaltılarak süreç hızlandırılmıştır.
