Next
AYM’DEN BELEDİYELERDE FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ İÇİN İPTAL KARARI
BESNİ GÜNCEL - Anayasa Mahkemesi, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan kararıyla, belediyelerde itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele ödenecek maktu fazla çalışma ücretine ilişkin 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na bağlı K Cetveli’ndeki düzenlemenin bir bölümünü Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar, Sayıştay 4. Dairesinin başvurusu üzerine, Ankara Büyükşehir Belediyesinin 2024 yılı hesabına ilişkin yürütülen yargılama kapsamında verildi.
DÜZENLEME HANGİ KONUYU KAPSIYORDU?
İtiraz konusu düzenleme, 25 Aralık 2023 tarihli ve 7489 sayılı 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli K Cetveli’nin “III. Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı bölümünde yer alıyordu.
Düzenlemede belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda, görevlerinin niteliği gereği belirli çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele maktu fazla çalışma ücreti ödenmesine ilişkin hükümler bulunuyordu.
İTİRAZ ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ HESABI ÜZERİNDEN GELDİ
Dosyanın temelini Ankara Büyükşehir Belediyesinin 2024 yılı hesabına ilişkin Sayıştay denetimi oluşturdu.
Sayıştay 4. Dairesi Başkanlığında görülen yargılamada, itfaiye teşkilatında fiilen çalışan personele maktu fazla çalışma ücretinin kamu zararı olarak değerlendirilmesi üzerine düzenlemenin Anayasa’ya uygunluğu gündeme geldi.
Sayıştay, düzenlemedeki “destek hizmeti yürüten personel hariç” şeklindeki sınırlamanın Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM’ye başvurdu.
AYM BÜTÇE KANUNLARINA İLİŞKİN HÜKÜMLERİ DEĞERLENDİRDİ
Anayasa Mahkemesi, incelemesinde Anayasa’nın bütçe kanunlarına ilişkin hükümlerini ele aldı.
Kararda, bütçe kanunlarının belirli bir döneme ilişkin gelir ve gider tahminleriyle bunların uygulanmasına ilişkin hükümleri içerdiği, bütçe kanunlarının diğer kanunlardan farklı bir usule tabi olduğu belirtildi.
Mahkeme ayrıca Anayasa’nın 161. maddesindeki bütçe kanunlarına ilişkin düzenlemeleri değerlendirdi ve bütçe kanununda bulunabilecek hükümlerin kapsamı üzerinde durdu.
PERSONEL ARASINDAKİ AYRIM İNCELENDİ
Kararın gerekçesinde, itfaiye hizmetlerinin kesintisiz şekilde yürütülmesi ve bu hizmetlerde fazla çalışma yapılmasının gerekliliği üzerinde duruldu.
AYM, düzenlemede itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personel bakımından yapılan ayrımın, fazla çalışma ücretinden yararlanma konusunda farklı sonuçlar doğurduğunu değerlendirdi.
Mahkeme, belediyelerde görev yapan personelin çalışma koşullarına ilişkin ödeme düzenlemesinin yalnızca bütçe kanunundaki bir hükümle belirlenmesinin Anayasa’nın bütçe kanunlarına ilişkin hükümleriyle bağdaşmadığı sonucuna ulaştı.
AYM: DÜZENLEME ANAYASA’NIN 161. MADDESİNE AYKIRI
Anayasa Mahkemesi, yaptığı değerlendirme sonucunda itiraz konusu kuralın Anayasa’nın 161. maddesine aykırı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği sonucuna vardı.
Kararın temel değerlendirmelerinden biri, bütçe kanununda yer alacak hükümlerin bütçeyle ilgili olması gerektiği yönünde oldu. Mahkeme, bütçe kanunlarının başka kanunlarda bulunması gereken düzenlemelerin yerine kullanılmasının Anayasa’nın 161. maddesi bakımından sorun oluşturduğunu belirtti.
KARAR BELEDİYELERDEKİ ÖDEME UYGULAMALARINI GÜNDEME GETİRDİ
Kararla birlikte belediyelerde zabıta ve itfaiye hizmetlerinde çalışan personelin fazla çalışma ücretlerine ilişkin düzenlemenin dayanağı yeniden gündeme geldi.
Ancak kararın doğrudan “itfaiye çalışanlarına fazla mesai ücreti tamamen kaldırıldı” şeklinde yorumlanması doğru değil. AYM’nin incelediği konu, 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli K Cetveli’ndeki belirli düzenlemenin Anayasa’ya uygunluğu oldu.
KARARIN TEMEL BİLGİLERİ
Karar: Anayasa Mahkemesi Kararı
Karar tarihi: 8 Eylül 2026
Esas sayısı: 2026/57
Karar sayısı: 2026/198
Resmî Gazete: 30 Eylül 2026, Sayı 33386
Başvuran: Sayıştay 4. Dairesi
Konu: Belediyelerde zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele ödenen maktu fazla çalışma ücretine ilişkin bütçe düzenlemesi
#AnayasaMahkemesi #AYM #Belediye #İtfaiye #FazlaMesai #FazlaÇalışmaÜcreti
