Next
BESNİ GÜNCEL (ÖZEL HABER / BİBLİYOGRAFYA) - Toplumlar, kendilerine yön veren, bilgi ve birikimleriyle iz bırakan değerli insanları yalnızca eserleriyle değil, bıraktıkları fikir mirasıyla da hatırlar. Yaşadıkları coğrafyanın tarihine, kültürüne, eğitimine ve sosyal hayatına katkı sunan bu isimlerin hayat hikâyelerinin kayıt altına alınması, gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşımaktadır.
Adıyaman'ın Besni ilçesinde başlattığımız Bibliyografya çalışmasının temel amacı da; bilgi, emek ve eserleriyle yaşadığı topluma ışık tutmuş, farklı alanlarda ortaya koyduğu çalışmalarla örnek olmuş, ilçemizin ve ülkemizin yetiştirdiği kıymetli değerleri hayattayken onurlandırmak, emeklerine teşekkür etmek ve yaşam öykülerini gelecek kuşaklara kalıcı bir kaynak olarak bırakmaktır.
Bu çalışmamızın konuğu ise eğitimci, araştırmacı, yazar ve kültür yöneticisi kimliğiyle Adıyaman'ın kültürel hafızasında önemli bir yere sahip olan Mustafa Sucu.
20 Şubat 1950 tarihinde Adıyaman'ın Besni ilçesinde dünyaya gelen Mustafa Sucu, fırıncı esnafı Mehmet Sucu ile ev hanımı Emine Sucu'nun çocuğu olarak dünyaya geldi. İlk ve ortaöğrenimini Besni'de tamamladıktan sonra Adana Erkek Lisesi, Akçadağ İlköğretmen Okulu ve Adana İktisadi ve İdari İlimler Akademisi'nden mezun oldu. Eğitim hayatı boyunca ailesinin desteğini gördüğünü belirten Sucu, öğretmen olarak göreve başladıktan sonra ise hayatını kendi imkânlarıyla sürdürdüğünü ifade ediyor.
1969 yılında öğretmenlik mesleğine adım atan Mustafa Sucu, Besni'de ilkokul öğretmenliği yaptıktan sonra çeşitli illerde Ticaret Lisesi meslek dersleri öğretmenliği ve okul müdürlüğü görevlerinde bulundu. Eğitimcilik yıllarında yöneticilik vasfıyla da öne çıkan Sucu, 1977 yılında kuruluşuna öncülük ettiği Adıyaman Ticaret Lisesi'nin ilk müdürü oldu.
Ancak bu görev uzun sürmedi. Dönemin siyasi şartları nedeniyle 1978 yılında önce Van'a, ardından Kars'a tayin edildi. O günleri anlatırken hafızasında yer eden şu sözleri paylaşıyor:
"Ancak Kars'a gitmem mümkün değildi. Allah razı olsun eski Başbakanlarımızdan Ferit Melen beni kurtardı ve Burdur'a gittim. Daha sonra 1980 ihtilali oldu ve 1980 yılında Adıyaman'a Kültür Müdürü olarak atandım. Ara ara bakanlıkların adı değişti; Kültür Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı gibi isimler aldı ama ben emekli oluncaya kadar aynı kurumda müdür olarak görev yaptım."
1980 yılında başladığı kültür yöneticiliği görevi, yalnızca idari bir görev olmanın ötesinde Adıyaman'ın kültürel hafızasının oluşturulmasına önemli katkılar sundu. İl Kültür Müdürü ve İl Kültür ve Turizm Müdürü olarak görev yaptığı yıllarda sayısız kültürel çalışmaya öncülük eden Mustafa Sucu, özellikle Adıyaman ve Besni'nin tarihi, folkloru, etnografyası ve eski yerleşim alanları üzerine yaptığı araştırmalarla bölgenin kültürel mirasının kayıt altına alınmasına büyük katkı sağladı.
6 Şubat depremlerine kadar Adıyaman Üniversitesi Rektörlüğü olarak kullanılan binanın hikâyesinde de Mustafa Sucu'nun önemli bir izi bulunuyor. 1990-1991 yıllarında çalıştığım Öz Emek Gazetesi'nde, Adıyaman'ın bir Kültür Merkezi'ne ihtiyaç duyduğunu kaleme aldığım bir köşe yazımı gündeme taşıyan Mustafa Sucu, bu öneriyi Kültür Bakanlığına da ileterek projenin hazırlanmasına katkı sundu. O dönem Kültür Merkezi olarak planlanan bina çeşitli nedenlerle uzun süre tamamlanamadı. Daha sonra Adıyaman Üniversitesinin kurulmasıyla birlikte tamamlanarak Rektörlük Binası olarak hizmet vermeye başladı.
Mustafa Sucu'nun en önemli miraslarından biri de kaleme aldığı eserler oldu. 1985 yılında yayımlanan "Adıyaman İli ve İlçeleri Çevre İncelemesi" isimli ilk kitabı büyük ilgi gördü ve ikinci baskısını yaptı. Ardından "Tarihi ve Kültürel Değerleriyle Adıyaman" ile "Tarih, Kültür ve Medeniyet Diyarı Besni" isimli araştırma kitaplarını yayımladı. Adıyaman'ı anlatan eseri İngilizceye çevrilerek yayımlandı. Son olarak Ahilik kültürü üzerine hazırladığı çalışmasıyla kültürel araştırmalarına yeni bir halka daha ekledi.
Ahilik kitabının ortaya çıkış hikâyesini ise şu sözlerle anlatıyor:
"Rahmetlik Abidin Babayla bir gün sohbet ederken 'Bizde dedem Halil Baba'ya verilen bir icazetname var.' dedi. Belgeyi istedim ve inceledim. 1906 tarihliydi. Osmanlı ülkesindeki Ahilik Teşkilatının Başkanı Raşit Davut, Besni'de yaptığı incelemelerde esnafın Ahilik usul ve erkânına uymadığını tespit ediyor ve Halil Baba'yı bu düzeni yeniden kurmakla görevlendiriyor. Bu tarihi belgeyi kitabıma konu ettim."
Yıllar boyunca eğitimcilik, yöneticilik, araştırmacılık ve yazarlık yapan Mustafa Sucu'ya sohbetimizin sonunda şu soruyu yönelttik:
"Bunca yılın ardından elinizde ne kaldı?"
Cevabı oldukça mütevazıydı:
"Yapabildiysem yaptığım hizmetler kaldı. Ben mutluyum. Takdirini de vatandaş, çevre verecek. Allah'a şükür ben bir fırıncı esnafın oğluyum. Besni'den yetişip çok önemli görevlere geldim. Bu makamlara sürünerek gelen de olur, ben çok şükür kendi mücadelemle geldim."
Gençlere tavsiyesini sorduğumuzda ise kitapların hayatındaki yerini bir kez daha vurguluyor:
"İnsanların faydalı hale gelmesi için dinlemeliler, dinlenecek insanları dinlesinler ve bol bol okusunlar. Üzülerek söylüyorum son yıllarda okuma oranı çok düştü. İnternet, okuma alışkanlığını olumsuz etkiledi. İlk kitabım çıktığında okullara kitap yetiştiremiyordum, şimdi kitapların yüzüne bakan yok."
Sohbetimizin sonunda en mutlu hatırasını paylaşmasını istediğimizde ise yıllar öncesine uzanan bir dostluğu anlattı:
"İki gün önce telefonum çaldı. Yıllar önce Kars'a tayin sürecimde bana yardımcı olan Erzurumlu dostum, emekli eğitimci ve iş insanı Muhammet Cindıllı aradı. Yıllar sonra beni hatırlaması ve araması beni çok mutlu etti. Kendisini Besni'ye davet ettim. İnşallah gelir."
Yaklaşık beş yıldır Parkinson hastalığıyla mücadele eden Mustafa Sucu, tüm sağlık sorunlarına rağmen bilgi ve birikimini paylaşmaya devam ediyor.
1990 yılından bu yana tanımaktan onur duyduğum, Besni ve Adıyaman'ın kültürel hafızasına önemli katkılar sunan kıymetli büyüğümüz Mustafa Sucu'ya bu çalışmaya verdiği katkılar için teşekkür ediyor, sağlıklı ve huzurlu bir ömür diliyorum.
Mehmet Emin Danış
#MustafaSucu #Bibliyografya #Besni #Adıyaman #AraştırmacıYazar #Eğitimci #Kültürİnsanı #YerelTarih #BesniTarihi #AdıyamanTarihi #KültürelMiras #MehmetEminDanış
