Next
İSTANBUL (AA) - Uluslararası danışmanlık hizmetleri şirketi Ernst & Young (EY), tüketicilerin yapay zeka kullanım alışkanlıklarını inceleyen 'Geleceğin Tüketicisi Endeksi 2026' araştırmasının sonuçlarını paylaştı.
Şirketten yapılan açıklamaya göre, küresel pazarlarda 5 bin tüketiciyle gerçekleştirilen araştırma, tüketicilerin yapay zekadan satın alma süreçlerinde yararlanmaya daha açık hale geldiğini ancak karar verme yetkisini kullanım alanına göre sınırladığını ortaya koydu.
Araştırmaya göre, yapay zeka destekli deneyimler ve dijitalleşme tüketicilere hız kazandırırken, onları markalara karşı daha seçici ve temkinli hale getirdi. Tüketiciler markalarla iletişim kurma, verilerini paylaşma ve kendi adlarına hareket etme konusunda somut değer ve şeffaflık ararken, rutin ve düşük riskli işlemleri yapay zekaya devretmeye daha istekli, kişisel alanlarda ise kontrolü olmayı tercih ediyor.
Tüketicilerin kararlarını ve markalarla kurdukları ilişkinin sınırlarını 'dijital aşırı yüklenme ile bağlantı ihtiyacı', 'kontrollü harcama ile kendini ödüllendirme isteği' ve 'yetki devri ile güven' olmak üzere üç temel ikilem şekillendiriyor.
- Tüketicilerin yüzde 65'i dijital yoğunluktan bunalmış hissediyor
Buna göre, tüketicilerin yüzde 65'i dijital yoğunluk nedeniyle bunalmış hissederken, iyi olma hallerini destekleyecek yapay zeka çözümlerine ilgi gösteriyor. Özellikle genç tüketiciler ekran süresini azaltmak isterken, markalardan aidiyet hissini güçlendirecek topluluk deneyimleri bekliyor.
Ekonomik belirsizliklerin etkisiyle harcamalarını daha dikkatli planlayan tüketiciler, küçük ödüllerle motivasyonlarını korumaya çalışıyor. Finansal açıdan zorlanan tüketicilerin yüzde 59'u kendilerini ödüllendirmek için daha uygun fiyatlı alternatiflere yönelirken, katılımcıların yüzde 45'i günlük hayatını kolaylaştıran çözümler için ek ödeme yapmaya sıcak bakıyor.
Araştırmaya katılanların yüzde 92'si şeffaf uygulamalar sunan markaları tercih ederken, yüzde 95'i satın alma öncesinde somut değer kanıtı görmek istiyor. Tüketicilerin yüzde 93'ü karar vermeden önce bilgileri farklı kaynaklardan doğrularken, yüzde 89'u marka reklamlarından ziyade diğer tüketicilerin deneyim ve yorumlarına güveniyor.
Araştırma, tüketicilerin yapay zekayı tamamen kabul etmek veya reddetmek yerine kullanım alanına göre tercih ettiğini gösterdi. Küresel ölçekte tüketicilerin yüzde 36'sı ödeme sırasında indirimlerin yapay zeka tarafından otomatik uygulanmasını isterken, tüketicilerin büyük çoğunluğu rutin satın alma kararlarının tamamen yapay zekaya bırakılmasına sıcak bakmıyor.
Yapay zekanın daha yaygın benimsendiği pazarlarda kullanım oranı yüzde 94'e ulaşırken, her 4 tüketiciden 1'i kendi adına karar alabilen otonom yapay zeka araçlarını deneyimledi. Araştırma bulguları, tüketicilerin teknolojiyle deneyimi arttıkça yapay zekaya duydukları güvenin de güçlendiğine işaret etti.
- 'Şirketlerin müşterinin ihtiyaçlarını doğru anlayan deneyimlere odaklanması gerekiyor'
EY Eurasia Tüketici Ürünleri ve Perakende Sektör Lideri Yusuf Bulut, tüketicilerin markalarla kurduğu ilişkide kuralların yeniden şekillendiğini belirtti.
Tüketicilerin markalara koşulsuz güvenmek yerine verilerini kullanma ve kendi adlarına hareket etme yetkisini koşullu verdiğine dikkati çeken Bulut, şunları kaydetti:
'Dijital aşırı yüklenme ve artan şüphecilik, markaların yalnızca görünür olmasını değil, şeffaflık, somut değer ve güven sağlamasını zorunlu kılıyor. Bugünün tüketicisi, satın alma kararını vermeden önce bilgiyi farklı kaynaklardan doğruluyor ve markalardan iddialarını kanıtlamasını bekliyor. Bu nedenle şirketlerin yalnızca yapay zeka yatırımlarına değil, müşterinin ihtiyaçlarını doğru anlayan, güven oluşturan ve gerektiğinde insan etkileşimini devreye alan deneyimlere odaklanması gerekiyor. Önümüzdeki dönemde fark yaratmak isteyen markalar, teknolojiyi yalnızca verimlilik için değil, şeffaflık, hesap verebilirlik ve insan deneyimiyle birleştirerek, tüketicinin güvenini sürdürülebilir biçimde kazanmak için kullanmalı.'
