Enerji Piyasasında Dijital Dönem Başladı
Enerji Piyasası'nda Devrim Gibi Düzenleme: Tüm Başvurular Artık Çevrimiçi, Lisanssız Üretimde Mesafe Sınırı Netleşti
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik şebekesine bağlantı süreçlerini kökten değiştiren, dijitalleşmeyi zorunlu kılan ve lisanssız yenilenebilir enerji yatırımlarının önünü açan kapsamlı bir yönetmelik değişikliğini yürürlüğe koydu.
İşte yeni düzenlemenin vatandaş ve yatırımcıyı ilgilendiren ana başlıkları:
1. Dijital Dönüşüm Zorunlu Hale Geliyor: "Başvuru Sistemi" Geliyor!
-
Artık tüm bağlantı başvuruları, elektrik dağıtım şirketlerinin internet siteleri üzerinden kurulacak çevrimiçi "Başvuru Sistemi" aracılığıyla yapılacak.
-
Sistem, başvurudan bağlantı anlaşmasının imzalanmasına kadar tüm süreci dijital ortamda, şeffaf ve izlenebilir bir şekilde yönetecek. Kâğıt başvuru dönemi sona eriyor.
-
Dağıtım şirketleri, bu alt yapıyı 1 Ocak 2027 tarihine kadar tamamlamak zorunda. Bu tarihe kadar yazılı başvuru da kabul edilebilecek.
-
Sistem, 7 gün 24 saat erişime açık olacak ve arızalar en geç 48 saat içinde giderilecek.
2. Lisanssız Üretim (Özellikle Yenilenebilir Enerji) İçin Kritik Kurallar Netleşti:
Yönetmelik, lisanssız elektrik üretim tesislerinin (güneş, rüzgar, biyokütle vb.) şebekeye bağlantısı için kilometre tabanlı açık ve hesaplanabilir mesafe sınırları getirdi. Buna göre:
-
5 MW'a kadar tesisler için maksimum bağlantı mesafesi: 4 km.
-
5 MW - 15 MW arası her 1 MW için: +0.4 km (ör: 10 MW için 4 + (5x0.4) = 6 km)
-
15 MW üzeri her 1 MW için: +0.15 km
-
Maksimum mutlak sınır ise 18 km olarak belirlendi.
-
Bu mesafeleri aşan talepler için "olumsuz bağlantı görüşü" verilecek.
-
Birden fazla yatırımcı, aynı hat altyapısını müşterek yaparak maliyetleri paylaşabilecek. Bu tesisler tamamlandığında ilgili şebeke işletmecisine (TEDAŞ/TEİAŞ) devredilecek.
-
Önemli Not: Bağlantı hattının geçeceği arazilerin kamulaştırma bedelleri, orman izin ücretleri gibi tüm masraflar yatırımcıya ait olacak.
3. Köy, Mahalle ve Tarımsal Alanlara Özel Kolaylıklar:
-
Yerleşim alanları dışındaki (meskun mahal dışı) bağlantı taleplerinin karşılanma süresi en geç 3 yıl ile sınırlandı.
-
Belirli sayıda başvuru olması koşuluyla, kırsal alanlarda AG bağlantı mesafesi 200 metre, tarımsal sulama amaçlı OG bağlantı mesafesi ise 500 metre olarak sabitlendi. Bu, vatandaşın bağlantı maliyetini önemli ölçüde düşürecek.
4. Dağıtım ve İletim Yatırımlarında Geri Ödeme ve Katılım Modeli:
-
Yatırımcılar, kendi bağlantıları için gerekli şebeke yatırımını (trafo, hat vb.) kendi imkanlarıyla yapabilecek ve maliyeti, şebeke işletmecisi tarafından en fazla 6 eşit taksitle 8 ay içinde geri alabilecek.
-
Bir yatırımcının finanse ettiği altyapıyı, 5 yıl içinde başka yatırımcılar da kullanırsa, ilk yatırımcıya "tesis katılım bedeli" ödenecek. Bu, özel yatırımları teşvik edici bir model.
5. Bağlantı Süreleri Kısaldı, Ortak Bağlantı Kolaylaştı:
-
Basit bağlantı başvurularının değerlendirme süresi 10 iş gününden 7 iş gününe düşürüldü.
-
Aynı site veya apartman gibi toplu yapılarda artık tek bir bağlantı anlaşması yapılabilecek ve tüm işlemler ortak yürütülebilecek.
Neden Önemli?
Bu değişiklikler, elektrik piyasasında bağlantı süreçlerini standartlaştırıyor, hızlandırıyor ve şeffaflaştırıyor. Özellikle lisanssız yenilenebilir enerji yatırımları için belirsizliği ortadan kaldıran net mesafe kriterleri getiriyor. Dijital başvuru sistemi ise vatandaş-yatırımcı ile idare arasındaki bürokratik süreçleri asgariye indirmeyi hedefliyor. Değişiklik, enerji dönüşümü ve yerli üretim hedefleri doğrultusunda yatırım ortamını iyileştirmeyi amaçlıyor.
Yürürlük: Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi. Ancak dijital başvuru sistemi gibi bazı düzenlemeler için 2027'ye kadar geçiş süreci tanınıyor.
|
YÖNETMELİK |
||
|
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRİK PİYASASI BAĞLANTI VE SİSTEM KULLANIM YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 1- 28/1/2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 1 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(2) 25/7/2024 tarihli ve 32612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgelerinin ve Endüstri Bölgelerinin Elektrik Piyasası Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamındaki OSB katılımcılarının ve endüstri bölgesi yatırımcılarının sisteme bağlantısı ve sistem kullanımına ilişkin hususlar, bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.” MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir. “hh) Başvuru sistemi: Elektrik dağıtım şirketinin internet sitesi üzerinden bağlantı başvurularının alınması, bağlantı görüşünün oluşturulması, bağlantı anlaşmasının imzalanması gibi işlemlerin yapıldığı, bağlantıya ilişkin başvuru yapılmasından bağlantı talebinin karşılanmasına kadar geçen tüm süreçlerin yürütüldüğü ve izlenebildiği, çift yönlü bilgi ve belge akışına izin verebilen çevrimiçi sistemi,” MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 5/B maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddeye üçüncü fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir. “(3) Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında kurulacak üretim tesislerinin bağlantı talepleri aşağıda yer verilen usuller uyarınca karşılanır: a) Lisanssız elektrik üretim tesis sınırının, bağlantı yapılması uygun görülen mevcut dağıtım şebekesindeki bağlantı noktasına kuş uçuşu uzaklığının, lisanssız üretim tesisinin elektriksel kurulu gücünün; 5 MW ve altı kısmı için 4 km, 5 MW ve 15 MW arasındaki kısım için her 1 MW için ilave 0,4 km ve 15 MW’ı aşan kısım için her 1 MW başına ilave 0,15 km olacak şekilde belirlenen mesafeden fazla olmaması ve yalnızca lisanssız elektrik üretim tesisinin gücünün ve bağlantı noktasının esas alınması kaydıyla elektrik tesisleri belirlenerek olumlu bağlantı görüşü oluşturulur. Müşterek elektrik tesisleri ile bağlantı talebi karşılanacak her bir lisanssız üretim tesisinin, tesis sınırından mevcut dağıtım şebekesindeki bağlantı noktasına kuş uçuşu uzaklığı müşterek bağlantı görüşü oluşturulan üretim tesislerinin toplam gücü üzerinden belirlenen mesafe sınırını aşamaz. Ancak belirlenen mesafe sınırı her bir lisanssız üretim tesisi için kuş uçuşu 18 km’den fazla olamaz. Bağlantı talebinin belirtilen mesafeleri aşması halinde olumsuz bağlantı görüşü verilir. Müşterek bağlantı görüşü kapsamında yapılan elektrik tesislerinin geçici kabulünün yapılmasından sonra bu tesisler üzerinden şebekeye bağlantı talebi olması durumunda, bağlantı talebi bu nokta üzerinden münferit olarak değerlendirilebilir. b) Yeni DM veya KÖK tesis edilmesi ya da hücre ilave edilmesi gibi şebekede değişiklik yapılması ile mevcut enerji nakil hattında kapasite artış yatırımı yapılarak lisansız elektrik üretim tesisinin bağlantı talebinin karşılanabileceği hallerde, kapasite artış yatırımı yapılan enerji nakil hattının uzunluğu ile gerekmesi halinde yeni tesis edilecek enerji nakil hattının toplam uzunluğu (a) bendinde yer alan mesafe sınırlarını aşamaz. Yeni DM veya KÖK tesis edilmesi ya da hücre ilave edilmesi hallerinde, gerekli dağıtım varlıkları bağlantı talebine konu lisanssız üretim tesisi ile sınırlı olmak üzere belirlenir. İhtiyaç olması halinde yeni bağlantı taleplerinin karşılanması amacıyla yeni tesis edilecek DM ve KÖK’lerde boş hücre yeri ayrılır. c) Bağlantı başvurusunda bulunan lisanssız üretim tesislerinden, bağlantı anlaşması imzalamamış olanların bağlantı talepleri ortak iletim ve dağıtım varlıklarının tesis edilmesi ile karşılanabilir. Bu kapsamda ilgili şebeke işletmecisi tarafından, müşterek bağlantı görüşü ilgili tesislerin güçleri ve bağlantı noktaları birlikte değerlendirilerek oluşturulur ve ilgili tüm lisanssız üretim tesislerinin şebekeye bağlantısı için yapılması gereken elektrik tesisleri belirlenir. Bu bent kapsamında aynı bağlantı noktasına bağlanmak üzere daha önceden bağlantı anlaşması imzalamış olan lisansız elektrik üretim tesisleri de talep etmesi halinde müşterek bağlantı görüşüne katılabilirler. Belirlenen müşterek elektrik tesislerinin yapımına ilişkin müşterek bağlantı görüşü düzenlenen tarafların sorumluluklarının yer aldığı bir protokol taraflarca imzalanarak ilgili şebeke işletmecisine sunulur. ç) Müşterek iletim ve dağıtım varlıkları tesis edilerek bağlantı talebi karşılanan lisanssız üretim tesisinin enerjilendirilmesi, tesis yapımına ilişkin protokolde yer alan yükümlülüklerinin tamamlanması şartıyla yapılır. d) Dağıtım tesisi ve/veya iletim tesisi yatırımları ile ilgili tesislere ilişkin gerekmesi halinde taşınmaz temini dosyalarının hazırlanması, taşınmaz temininin gerektirdiği ödemeler, kazı bedeli, enerji nakil hattının geçişine ilişkin tüm izin bedelleri ile her yıl ödenen orman izinleri gibi zorunlu bedeller lisanssız üretim tesisi sahibi gerçek veya tüzel kişiler tarafından karşılanır. Kamulaştırmanın gerçekleştirilememesi, kamu kurumlarından alınan izinlere ilişkin görüşlerin değişmesi ya da yargı kararları gibi nedenlerle ilgili tesislerin deplase edilmesinin gerektiği durumlarda, deplase iş ve işlemleri, tesislerin ilgisine göre TEİAŞ ya da TEDAŞ adına tescil işlemlerinin tamamlanmasına kadar lisanssız üretim tesisi sahibi gerçek veya tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilir. Lisanssız üretim tesisinin bir gerçek veya tüzel kişiye devredilmesi halinde bu bent kapsamındaki bedellerin ödenmesinden devralan gerçek veya tüzel kişi yükümlüdür. e) Bu fıkra kapsamında tesis edilen iletim ve dağıtım varlıkları üzerinden şebeke bağlantısı yapılan yeni lisanslı veya lisanssız üretim tesisi sahibi gerçek veya tüzel kişiler, yeni bağlantı yapılan tesisin enerjilendirmesinin yapıldığı yıl ile müteakip yıllarda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına yıllık ödenen orman izinleri gibi zorunlu bedellere, bağlantı gücü ile bağlantı noktası oranında katılım sağlar. f) Kurulacak lisanssız üretim tesisinin dağıtım şebekesine bağlanması kapsamında, tesisin şebekeye münhasıran etkisi ile sınırlı olmak kaydıyla, dağıtım şirketi tarafından lisanssız üretim tesisi sahibi gerçek veya tüzel kişilere teknik kalitenin korunması için gerekli olması durumunda reaktör veya kapasitör tesis ettirilir. g) (d) ve (e) bentleri kapsamındaki yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi durumunda, ilgili şebeke işletmecisi tarafından ilgili üretim tesisi sahibi gerçek veya tüzel kişiye yükümlülüklerin yerine getirilmesine dair, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerinde yer alan şekilde bildirimde bulunulur. Yapılan yazılı bildirimi müteakiben, 30 gün içerisinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda ilgili elektrik üretim tesisinin şebekeye olan bağlantısı kesilir.” “(4) Üçüncü fıkra kapsamında tesis edilen iletim ve dağıtım varlıkları, geçici kabul tarihinden itibaren herhangi bir işleme gerek kalmaksızın, bakım ve işletme sorumluluğu karşılığında iz bedel ile ilgili şebeke işletmecisine devredilmiş kabul edilir. Ancak tesis edilen iletim ve dağıtım varlıklarının geçici kabul tarihinden itibaren beş yıl içerisinde, başka kullanıcıların faydalandırılması durumunda, yeni lisanslı veya lisanssız üreticiler tarafından iletim ve dağıtım varlıklarını tesis eden lisanssız üreticiye aşağıdaki esaslar dahilinde tesis katılım bedeli ödenir: a) Dağıtım şebekesine yapılan bağlantılarda, tesis katılım bedeli aşağıda yer alan unsurlar üzerinden elektrik dağıtım şirketi tarafından hesaplanır. Bu kapsamda; 1) Tesis edilen enerji nakil hattı, hat katılım bedelinin belirlenmesine dair usul ve esaslarda belirlenen yönteme göre, 2) Tesis edilen DM, KÖK veya hücre gibi diğer dağıtım varlıklarının değeri; güncel yıl TEDAŞ birim fiyatları %25 oranında azaltılarak ve yeni bağlantıya konu lisanslı üreticiler için bağlantı görüşünün, lisanssız üreticiler için çağrı mektubunun oluşturulduğu aya kadar TÜFE güncellemesi yapılarak belirlenir. Bulunan bedel; hat katılım bedelinin belirlenmesine dair usul ve esaslarda yer alan kurulu güç ve beş yıllık süre içerisindeki talep tarihi kriterlerine göre, yeniden hesaplanır. b) İletim sistemine yapılan bağlantılarda hesaplanacak tesis katılım bedeline esas bedel, emsal enerji iletim hattı seçimi ile transformatör merkezi ve güç kablosu için emsal iş kalemi seçimi, geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarı tespit metodolojisinin ilgili hükümleri çerçevesinde yapılmak üzere TEİAŞ tarafından metodolojideki hesaplama yöntemine göre hesaplanır. Yeni kullanıcı/kullanıcılar tarafından iletim varlığını tesis eden kullanıcıya ödenecek tesis katılım bedeli, hesaplanan tesis katılım bedeline esas bedel kullanılarak; mesafe, kurulu güç ve beş yıllık süre içerisindeki talep tarihi kriterlerine göre Kurul kararı ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde TEİAŞ tarafından hesaplanır. (5) Dördüncü fıkra hükmü şebeke işletmecisi tarafından yapılan yatırımlar ya da tüketicilerin bağlantıları için uygulanmaz.” MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin başlığı “Bağlantı başvurusu ve başvuru sistemi” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddenin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan “ibraz eder” ibaresi “başvuru sistemi üzerinden sunar” şeklinde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasında yer alan “ibraz etmek kaydıyla başvuruda bulunur” ibaresi “başvuru sistemi üzerinden sunar” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “(1) Tüketim tesisleri için; dağıtım sistemine bağlantısı istenen kullanım yerinin maliki, kamu kurum ve kuruluşlarından kiralama yapılan taşınmazlar dışında kalan kira sözleşmeleri hariç olmak üzere, kullanım yeri üzerinde tasarruf sahibi bulunan gerçek ve tüzel kişiler veya bunların yetkilendirdiği gerçek veya tüzel kişiler bağlanmayı talep ettikleri tarihi belirterek bulundukları dağıtım bölgesindeki dağıtım şirketine başvuru sistemi üzerinden başvuru yapar. Dağıtım şirketi tarafından başvuru sahibine, başvurunun takibini sağlayan tekil bağlantı başvurusu numarası bildirilir.” “(4) Dağıtım şirketi, 17/3/1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde sayılan günler hariç olmak üzere, yedi gün yirmi dört saat esaslı başvuru sistemini erişilebilir ve çalışır halde tutar, veri güvenliğini sağlar. (5) Başvuru sisteminde meydana gelen arızalar dağıtım şirketi tarafından kırk sekiz saat içerisinde giderilir. Başvuru sistemi ve dağıtım şirketinin internet sayfasında en az beş iş günü öncesinde duyurulması koşuluyla ayda bir kez ve on iki saati aşmayacak şekilde başvuru sisteminde bakım çalışması yapılabilir.” MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 10/A maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiş, beşinci fıkrasının (d) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddenin altıncı ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “a) Dağıtım şirketince yapılacak inceleme neticesinde başvuru tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde, beşinci fıkra hükümleri dikkate alınarak belirlenen bağlantı talebinin karşılanacağı süreyi ve gerekçelerini içeren bağlantı görüşü, başvuru sahibine başvuru sistemi üzerinden bildirilir. Söz konusu bağlantı görüşünde; öngörülen bağlantı tarihine veya bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren öngörülen bağlantı süresine, bağlantı gerilim seviyesine, tesis edilmesi gereken dağıtım tesisleri ve/veya bağlantı hattının kapsamına, bunlara ilişkin tarafların yükümlülükleri ile öngörülen bağlantı hattına göre bağlantı bedeline ve hat katılımına ilişkin bilgilere yer verilir. Bağlantı görüşünün geçerlilik süresi doksan günden az olamaz.” “b) Yapı ruhsatı ile bağlantı başvurusu yapılan kullanım yerlerine ilişkin sadece AG seviyede tesisin gerekli olduğu yerler hariç olmak üzere, geçici bağlantı görüşünü takiben, 10 uncu maddede belirtilen yapının kalıcı kullanım amacına uygun bilgi ve belgeler talep edilerek, (a) bendi kapsamında kalıcı bağlantı görüşü de oluşturulur. Bu aşamada, kalıcı bağlantı görüşü oluşturulmasına ilişkin yapı kullanma izin belgesi istenmez.” “d) (b) ve (c) bentlerinde yer alan izin ve süreçler açısından, dağıtım şirketinin süresi içerisinde ve gerekli bilgi ve belgeler ile birlikte ilgili kamu kurumuna bağlantı anlaşmasının imzalanmasından itibaren en geç üç ay içerisinde başvuru yapmış olması şartıyla ilgili kamu kurumunda gerçekleşecek işlem sürecinde yaşanacak olası gecikmeler nedeniyle (b) ve (c) bentlerinde belirlenen sürelerin aşılması halinde, aşan süre kadar (a) bendindeki sürelere ekleme yapılır. e) Meskun mahal dışında bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı talepleri, kullanıcı ile bağlantı anlaşmasının imzalanma tarihinden itibaren en geç üç yıl içinde karşılanır.” “(6) Meskun mahal dışında bulunan kullanım yerlerinde bağlantı taleplerinin AG seviyesinden karşılanabilmesi için bir dağıtım transformatöründen beslenebilecek şekilde en yakın dağıtım şebekesine, tarımsal faaliyete dayalı talepler hariç, fiili şebeke güzergâhına göre uzaklığı iki km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az beş ve uzaklığı beş km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az on kullanım yerine ilişkin bağlantı başvurusunun yapılmış ve akabinde bağlantı anlaşması imzalanmış olması gerekir. Bu kapsamda bulunan kullanım yerlerine ilişkin bağlantı hattı mesafesi her bir kullanım yeri için iki yüz metre olarak uygulanır. Bu fıkra kapsamında tesis edilen dağıtım transformatörünün geçici kabul tarihinden itibaren beş yıl içerisinde, bu transformatörden başka kullanıcıların bağlantı taleplerinin karşılanması halinde, söz konusu kullanıcılar için de bağlantı hattı mesafesi iki yüz metre olarak uygulanır.” “(8) OG seviyesindeki tarımsal faaliyet amaçlı bağlantı taleplerinde, birden fazla talebin bulunması ve şebeke yatırımının gerekmesi halinde, bu kapsamda tesis edilen bağlantı hatları, tarımsal bağlantı hattı olarak kabul edilir. Bu çerçevede, tarımsal bağlantı hattı tesis edilmesi için, fiili şebeke güzergâhına göre uzaklığı iki km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az iki ve uzaklığı beş km’ye kadar olan kullanım yerleri için en az beş kullanım yerine ilişkin bağlantı başvurusunun yapılmış ve akabinde bağlantı anlaşması imzalanmış olması gerekir. Bu kapsamda tesis edilmesi gereken ana şebeke yatırımı, elektrik dağıtım şirketi tarafından eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin ve fiziki kısıtlar dikkate alınarak tesis edilir ve söz konusu kullanım yerlerine ilişkin tarımsal bağlantı hattı mesafesi; her bir kullanım yeri için beş yüz metre ve ilave olarak tarımsal bağlantı hattı ile kullanım yerinin bağlantı noktası arasındaki mesafe azami beş yüz metre olacak şekilde uygulanır. Bu çerçevede, ortak kullanıma konu şebeke unsurları dağıtım şirketi tarafından tesis edilir. Tarımsal bağlantı hattının yapılacağı taşınmazlar için söz konusu taşınmaz malikinin muvafakatinin verilmiş olduğu kabul edilir. Bu fıkra kapsamında tesis edilen tarımsal bağlantı hattının geçici kabul tarihinden itibaren beş yıl içerisinde, başka kullanıcıların bağlantı taleplerinin bu hat üzerinden karşılanması halinde, söz konusu kullanıcılar için de bağlantı hattı mesafesinin belirlenmesine ilişkin bu fıkrada yer alan hükümler uygulanır.” MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 10/B maddesinin dokuzuncu ve on üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(9) Bağlantı hatlarından, bağlantı hattını tesis eden veya bağlantı bedeli ya da hat katılım bedeli ödeyen kullanıcının muvafakatine gerek olmaksızın diğer gerçek veya tüzel kişiler faydalandırılabilir. Sekizinci fıkra çerçevesinde bağlantı hattının dağıtım şebekesi kapsamına alınmasına kadar geçen sürede bu hattan diğer gerçek veya tüzel kişilerin bağlantı taleplerinin karşılanması durumunda, mevcut bağlantı hattına bağlanması öngörülen yeni kullanıcı/kullanıcılar tarafından, söz konusu bağlantı hattını tesis eden veya bu hatta ilişkin olarak bağlantı bedeli veya hat katılım bedeli ödeyen kullanıcıya/kullanıcılara, bağlantı güçleri ve bağlantının sağlanacağı mesafeye bağlı olarak belirlenen hat katılım bedeli ödenir. Hat katılım bedelinin belirlenmesi ve ödenmesine ilişkin usul ve esaslar, Kurul tarafından belirlenir.” “(13) Tüketim tesisleri için tesis edilecek bağlantı hattına ilişkin kazı izin işlemleri elektrik dağıtım şirketi tarafından yürütülür. Kazıya ilişkin ilgili kurum ve kuruluşlara ödenen bedeller nedeniyle oluşacak maliyetler, bağlantı hattının kullanıcı tarafından yapılması halinde kullanıcı, dağıtım şirketi tarafından yapılması halinde dağıtım şirketi tarafından karşılanır.” MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “saha etüdü gerektirmeyen hallerde başvuru tarihinden itibaren on” ibaresi “yedi” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkrada yer alan “saha etüdü gerektiren hallerde ise başvuru tarihinden itibaren yirmi işgünü;” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(4) Aynı bağlantı hattından beslenmesi öngörülen aynı site, apartman ve benzeri toplu yapılar için tek bağlantı anlaşması yapılır ve ortak işlemler birlikte yürütülür. Anlaşma mesafeli olarak da yapılabilir. Elektrik projesi, yapı ruhsatı, tesis sözleşmesi gibi ortak belge ve dokümanlar bu anlaşmanın dosyasında yer alır.” MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesine dördüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir. “(5) Site, apartman ve benzeri toplu yapılarda dördüncü fıkra kapsamında elektrik dağıtım şirketi tarafından ölçü cihaz ve devreleri mühürlenen ve enerjisi verilen kullanım yerlerinin bağlantısı, üç iş günü içerisinde, görevli tedarik şirketi tarafından perakende satış sözleşmesinin imzalandığının dağıtım şirketine bildirilmemesi durumunda kesilir. Bu fıkrada yer verilen süre içerisinde perakende satış sözleşmesini imzalayan veya dağıtım şirketi tarafından kesme işlemi yapılmayan kullanıcıların söz konusu dönemdeki tüketimi, kaçak elektrik tüketimi olarak değerlendirilmez.” MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin altıncı fıkrasının dördüncü cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Bu kapsamdaki güç artış taleplerinde, bağlantı hattının kesitinin artırılması ya da yeni bağlantı hattının tesis edilmesi gerektiği durumlarda, kullanıcının bağlantı bedelinin belirlenmesine ilişkin bu Yönetmelikte yer alan yeni bağlantı kapsamındaki hükümler uygulanır ve güç artış talebine ilişkin onaylı elektrik projesi haricinde belge talep edilmez.” MADDE 11- Aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “MADDE 20- (1) Üretim ve tüketim tesislerinin iletim sistemine bağlanabilmesi için yeni iletim tesisi ve bu tesisin sisteme bağlanabilmesi için yeni iletim hatlarının yapılmasının gerekli olduğu hâllerde; bu tesislerin yapımı için TEİAŞ’ın yeterli finansmanının olmaması veya zamanında yatırım planlaması yapılamaması durumlarında, söz konusu yatırımlar, bu tesise bağlantı talebinde bulunan tüzel kişi veya kişilerce müştereken yapılabilir veya finanse edilebilir. Bu kapsamda yapılan tesis ve hatların mülkiyeti ve işletme sorumluluğu TEİAŞ’a aittir. (2) Müştereken yapılacak iletim tesislerinin yatırımları, ilgili tüzel kişiler tarafından, bu kişilerin bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında belirtilen anlaşma güçleri oranında paylaşılarak karşılanır. Konuya ilişkin usul ve esaslar, TEİAŞ tarafından belirlenir. (3) Müştereken veya münferiden yapılacak iletim tesisine ilişkin geri ödemeye esas yatırım tutarı, TEİAŞ tarafından hazırlanıp Kurul tarafından onaylanan metodolojiye göre hesaplanır. Yapılacak hesaplamada, TEİAŞ tarafından belirlenecek emsal enerji iletim hattı kilometrik fiyatları ve emsal iş kalemi birim fiyatları, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) kullanılmak suretiyle yeni hattın geçici kabul onay tarihine kadar güncellenir. (4) Metodoloji çerçevesinde TEİAŞ tarafından üçüncü fıkra kapsamında güncellenerek belirlenen geri ödemeye esas yatırım tutarı, Türk lirası cinsinden sabitlenerek, peşin alınmış sistem kullanım ve sistem işletim bedeli olarak değerlendirilir. Geri ödemeye esas yatırım tutarı tamamlanıncaya kadar kullanıcı, katma değer vergisi hariç olmak üzere, sistem kullanım ve sistem işletim bedeli ödemez. Geri ödeme tutarından mahsup edilecek sistem kullanım ve sistem işletim bedelinin hesaplanmasında, aylık iletim faturasının düzenlenme tarihinde yürürlükte olan tarife kullanılır. Ancak, faturada yer alan katma değer vergisi tutarının tamamı ile diğer kalemler süresi içerisinde kullanıcı tarafından ödenir. Katma değer vergisi hariç fatura tutarı, TEİAŞ tarafından peşin ödenmiş sistem kullanım ve sistem işletim bedeli olarak kullanıcı adına alacak kaydedilir. (5) Metodoloji çerçevesinde TEİAŞ tarafından hesaplanan yatırım tutarı esas alınarak TEİAŞ adına kullanıcı tarafından düzenlenen faturanın katma değer vergisi, TEİAŞ tarafından otuz gün içinde kullanıcıya peşin olarak ödenir. (6) Geri ödemenin başladığı tarihten itibaren beş yıl içerisinde bu madde kapsamında gerçekleşen yatırıma ilişkin toplam harcama tutarlarının geri ödemesi tamamlanamadığı takdirde, bakiye tutar ilgili kullanıcıya beşinci yılın sonunda defaten ödenir. Yenilenebilir enerji kaynak alanları modeli kapsamındaki projeler için bir yıldan kısa olmamak üzere, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından farklı bir süre belirlenebilir. (7) İletim sistemine bağlantı yapmak isteyen tüzel kişiler tarafından müştereken finanse edilen ve TEİAŞ tarafından tesis edilen iletim varlıkları için TEİAŞ ile tüzel kişiler arasında imzalanan ön anlaşma hükümleri uyarınca, TEİAŞ tarafından yapılan iletim varlıklarının gerçekleşen yatırımına ilişkin toplam harcama tutarı, sistem kullanım bedeli tahakkuk edene kadar, yapılan iletim tesis ve hatlarına ilişkin geçici kabul tutanağının TEİAŞ tarafından onaylandığı ayı takip eden aydan itibaren başlanarak ve bu tarihten itibaren en fazla beş yıl içerisinde aylık eşit taksitler halinde geri ödenir. Vadesinde geri ödenmeyen aylık taksitlere ilişkin tutara, vade tarihinden itibaren 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre belirlenen kanuni faiz oranı uygulanır. Sistem kullanım bedelinin tahakkuk etmeye başlamasından itibaren bakiye tutar için dördüncü fıkra çerçevesinde iletim tarifesi kapsamındaki sistem kullanım ve sistem işletim bedelinden mahsup yöntemi uygulanır. (8) TEİAŞ adına tesis edilen iletim varlıklarının en son geçici kabul onay tarihinden itibaren beş yıl dolmadan, lisanslı kullanıcıların lisanslarının sona ermesi veya iptali, serbest tüketicilerin iletim sisteminden ayrılmak istemeleri durumunda, iletim sisteminden ayrılan kullanıcının bu madde kapsamında yapmış olduğu veya finanse ettiği yatırımların, münhasıran kendi tesislerinin bağlantıları için yapılan iletim tesisi olması ve söz konusu tesislere TEİAŞ tarafından iletim şebekesi içinde ihtiyaç duyulmaması halinde; bu yatırımlara ilişkin geri ödeme başlatılmaz, geri ödeme başlatılmış ve halen devam ediyorsa geri ödeme durdurulur. Kullanıcı tarafından tesis edilen iletim varlıklarına TEİAŞ tarafından iletim şebekesi içinde ihtiyaç duyulması halinde ise geri ödenecek tutar TL cinsinden sabitlenerek geri ödeme işlemi, aylık eşit taksitler halinde ve geri ödemenin başlatıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde tamamlanmak üzere, TEİAŞ ve kullanıcı arasında imzalanacak protokol hükümlerine göre yürütülür. (9) Kullanıcının münhasıran kendi tesislerinin iletim sistemine bağlantısı için gerekli olan iletim varlıklarının TEİAŞ’ın yatırım programı kapsamında tesis edildiği durumlarda kullanıcıdan bağlantı anlaşması kapsamında alınan teminat, sistem kullanım ve sistem işletim bedeli yoluyla yatırım tutarının ödemesinin tamamlandığı tarihe kadar TEİAŞ tarafından muhafaza edilir. Kullanıcı yılda en fazla iki defaya mahsus olmak üzere teminatının kısmi olarak iadesini talep edebilir. Bu durumda TEİAŞ nezdindeki teminat, teminat tutarından kullanıcı tarafından ilgili yatırıma ilişkin iade başvurusu tarihine kadar ödenen sistem kullanım ve sistem işletim bedeli düşülmek suretiyle güncellenir. (10) Kullanıcı bağlantısı için TEİAŞ yatırım programı kapsamında tesis edilen iletim varlıklarının, kullanıcı tesisinin işletmeye girdiği tarihten itibaren sistem kullanım ve sistem işletim bedeli yoluyla yatırım tutarının tamamlanmasından önce lisanslı kullanıcıların lisansının sona ermesi veya iptali, serbest tüketicilerin ise iletim sisteminden ayrılmaları durumunda ve bunların sisteme bağlanması için TEİAŞ’ın yatırım programı kapsamında tesis edilen iletim varlıklarına TEİAŞ tarafından iletim şebekesi içinde ihtiyaç duyulmaması halinde, bağlantı anlaşması kapsamında alınan teminattan kullanıcı tarafından ayrılma tarihine kadar ödenmiş toplam sistem kullanım ve sistem işletim bedeli düşülmek suretiyle bulunacak tutar, TEİAŞ tarafından irat kaydedilir. Kullanıcı tesisinin iletim sistemine bağlantısı için TEİAŞ’ın yatırım programı kapsamında tesis edilen iletim varlıklarına iletim şebekesi içinde ihtiyaç duyulması halinde, kullanıcıdan alınan teminat, bağlantı anlaşması hükümleri kapsamında TEİAŞ tarafından, lisansı sona eren/iletim sisteminden ayrılan kullanıcıya iade edilir.” MADDE 12- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddeye üçüncü fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş, diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş ve mevcut beşinci fıkraya “takip eden aydan itibaren” ibaresinden sonra gelmek üzere “dağıtım şirketi tarafından ilgili kullanıcıya yapılan geri ödemenin yapılmasına ilişkin bildirim yazısının 7201 sayılı Kanun hükümleri kapsamında tebliğ edilmesi koşuluyla” ibaresi eklenmiştir. “(3) Bu madde kapsamında tesis edilen yatırıma ait bedel, bağlantı görüşünde belirtilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihten itibaren, sekiz aylık süreyi geçmeyecek şekilde ve en fazla altı eşit taksitle, yatırımı yapan veya finanse eden gerçek veya tüzel kişiye dağıtım şirketi tarafından ödenir. Dağıtım tesisinin geçici kabulünün, bağlantı görüşünde belirtilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihten sonra yapılması halinde, geçici kabul tarihinden itibaren sekiz aylık süreye, geçici kabul tarihi ile öngörülen bağlantı tarihi arasındaki ay farkı ilave edilerek geri ödeme tarihi belirlenir ve geri ödeme tarihi içerisinde kalmak koşulu ile en fazla altı eşit taksitle ödeme yapılabilir. Dağıtım tesisinin bulunduğu yerlere ilişkin kamulaştırma kararının, devir kararının veya gerekli izinlerin, geri ödemenin yapılacağı tarihe kadar alınmamış olması halinde ise ödeme, bu kararların ve/veya ilgili resmi izinlerin alındığı tarihten itibaren sekiz aylık süreyi geçmeyecek şekilde ve en fazla altı eşit taksitle yapılır. Dağıtım şirketi, ilgili dağıtım tesisinin varlık kayıtlarına ödemenin yapıldığı tarihte ekler.” “(4) Bu madde kapsamında kullanıcılar tarafından dağıtım varlıklarının tesis edilmesine ilişkin, kamulaştırma kararının alınmasına kadar gerekli iş ve işlemler kullanıcı, kamulaştırma kararının alınmasından sonra gerekli kamulaştırma iş ve işlemleri elektrik dağıtım şirketi tarafından yürütülür.” MADDE 13- Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında “bağlı olarak” ibaresinden sonra gelmek üzere “kurulu gücü 50 kW ve üzerinde olan” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkranın “tüketicilere de” ibaresi “tüketiciler ile kurulu gücü 50 kW altında olan üreticilere” şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 14- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir. “Bağlantı başvurularının başvuru sistemi üzerinden alınması GEÇİCİ MADDE 11- (1) Elektrik dağıtım şirketleri, bağlantı başvurularına ilişkin süreçlerin başvuru sistemi üzerinden çevrimiçi yürütülmesi için gerekli alt yapı hazırlıklarını 1/1/2027 tarihine kadar tamamlar. (2) 10 uncu madde kapsamında, bağlantı başvuruları 1/1/2027 tarihine kadar yazılı olarak da yapılabilir. Lisanssız üretim tesislerinin şebekeye bağlantı esasları GEÇİCİ MADDE 12- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında tesis edilen ve geçici kabulü yapılan iletim ve dağıtım varlıkları üzerinden şebekeye bağlanacak üretim tesislerine ilişkin bu Yönetmeliğin 5/B maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki tesis katılım bedeline ilişkin hükümler uygulanmaz. Bu kapsamda, ancak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçici kabulü yapılan iletim ve dağıtım varlıkları üzerinden şebekeye bağlanacak üretim tesislerine ilişkin tesis katılım bedeli ödenmesine dair hükümler uygulanır. (2) Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamındaki üretim tesislerinin bağlantı taleplerinin karşılanması için tesis edilmiş iletim ve dağıtım varlıkları üzerinden bağlantı talebi karşılanmış olan lisanslı ve lisanssız üretim tesisleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl ile müteakip yıllarda enerji nakil hattının geçişine ilişkin her yıl ödenen orman izinleri gibi zorunlu bedellere, bağlantı gücü ile bağlantı noktası oranında katılım sağlar. Ancak bu maddenin yürürlüğe girdiği yıldan önce ödenmiş orman izinleri gibi zorunlu bedellere ilişkin sonradan iletim veya dağıtım sistemi ile irtibatı sağlanan kullanıcılar söz konusu bedellere katılım sağlamaz. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra enerjilendirmesi yapılacak olan lisanssız üretim tesisleri ise enerjilendirmenin yapıldığı yıl ile müteakip yıllardaki zorunlu bedellere katılım sağlar. (3) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında çağrı mektubu almış ya da olumlu bağlantı görüşü oluşturulmuş lisanssız elektrik üretim tesislerinin şebekeye bağlantısına ilişkin olarak, bu Yönetmeliğin 5/B maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında müşterek bağlantı görüşü oluşturulabilir. Ancak bu kapsamdaki lisanssız üretim tesislerine ilişkin müşterek bağlantı görüşlerinin oluşturulması ya da bağlantı görüşünün revize edilmesi durumunda mezkur fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer verilen mesafe sınırları uygulanmaz. İletim varlıklarının geri ödemesi GEÇİCİ MADDE 13- (1) 20 nci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında yapılacak güncelleme işlemleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçici kabulü onaylanan iletim varlıklarının geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarlarının tespiti için kullanılır. Bu kapsamda bu maddenin yayım tarihinden önce geçici kabulü onaylanan iletim varlıklarının geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarlarının tespiti için 20 nci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında güncelleme işlemi yapılmaz. Dağıtım varlıklarının geri ödemesi GEÇİCİ MADDE 14- (1) 21 inci maddenin üçüncü fıkrasında, kullanıcı tarafından tesis edilen dağıtım varlıklarının geri ödemesinin belirlenmesine ilişkin bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra bağlantı anlaşması imzalanarak tesis edilecek dağıtım varlıkları için uygulanır.” MADDE 15- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 16- Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür. |


