BİR BESNİ, BİR TÜRKİYE ve BİR İSTANBUL


İbrahim Halil Yılmaz

İbrahim Halil Yılmaz

Okunma 03 Şubat 2016, 19:22

 İlçemizin ekonomik yapısı ve geçim kaynakları başlığı altında kaleme aldığımız yazımızı daha önce (22.09.2011 tarihli Güncel-Besnililer.org.tr) hemşerilerimizin bilgisine sunmuştuk.

Söz konusu yazımızda Besni'mizin 1955 öncesi bir sanayi merkezi ve ticaret merkezi olduğunu rakamlarla ifade etmeye çalışmıştık. o yazımızdan bir pasajı buraya taşıyarak hatırlayalım.

O dönemin Türkiye'sinde sanayiyi oluşturan, dokuma (tekstil) ve deri ayakkabı sanayisinde yer alan Besni'nin üreten toplumu nerelerde?

Önemli bir kavşakta bulunan ilçemizin insanları bu kendiliğinden ve coğrafik yapının kazandırdığı hareketliliği bilgi, beceri ve çalışkanlığıyla kendi lehine çevirerek hizmet eden bir toplum değil ÜRETEN (o günün koşullarında sanayisi olan) bir toplum olmayı becermiş ve 1955'lere kadar fevkalade başarılı bir şekilde gelmiştir.

Neden 1955: Fırat'ın batısından gelip doğusuna geçmek isteyenlerin artık Birecik Köprüsü diye bir köprüleri vardı ve 1954'ten sonra Besni bir ilçe olarak kalacaktı. Bunlara rağmen Besni'nin 400-450 dokuma tezgahlı dokumacı esnafı, 75-80 tane köşker-ayakkabıcı, 15-20 tane tabakhane işletmecisi, 10-15 tane bakır-kalay işletmecisi, 5-6 hancı, 4-5 tane mahsereci (pekmez ve levha imalatı), çömlekçi, değirmen işletmecileri ve yan hizmet veren işletmeleri direnebildikleri kadar direndiler.......

Bilindiği gibi dokuma sanayisinde faaliyet gösteren işadamlarımız, başta Gaziantep'te olmak üzere Uşak'ta, İstanbul'da, İzmir'de, Adana'da, Mersin'de kendilerine işyeri kurmuşlar ve başarılı olarak ülke düzeyinde kendilerinden bahsettirmeyi başarmışlardır.

Bunun yanında ikinci olarak Ayakkabı - Deri işlemeciliğinde ise özellikle ayakkabı imalatında genellikle İstanbul'da kendilerine yer edinerek, İstanbul ve dış ticaretle kendilerinden ve sahibi oldukları firmalardan gururla bahsettirmektedirler......

1930 - 1950 YILLARINDA İLÇEMİZDEKİ İŞYERLERİ BİLGİSİ

1927 SAYIMLARI SONUCUNDA

Ülkede bir iş yerinden 393 kişi faydalanırken, Besni'de 117 kişi faydalanır.

Ülkede bir dokuma tezgahından 643 kişi faydalanırken, Besni'de 90 kişi faydalanıyor olduğunu rakamlarda görüyoruz.

İlçemizin tarihinde tecellisinin döndüğü tarih olan 1955'ten sonra ilçeden her meslek grubu yavaş yavaş göç etmeye başlamışlardır. Zaman içerisinde göçler artmış ve ülkenin belli başlı merkezlerinde yoğunlaşan işadamı hemşerilerimizden İstanbul'a yerleşenler 1960 - 1970 yıllarının teknolojisi ile küçük denebilecek işyerlerinde yaptıkları büyük üretim ve ticaret kapasiteleri ile en gözde iş adamları olmayı bilmişlerdir.

Deri - Ayakkabı imalatçıları Gedikpaşa ve Laleli bölgesine yerleşirlerken Dokumacı esnafının ise Küçükköy'de kendilerine mekan edindiklerini görüyoruz.

Besni'de engin kültürlerini ve yaşam biçimlerini devam ettirebilmek adına İstanbul'da ve mekan edindikleri her şehirde dernekler kurmuşlar, birbirlerinden ve kültürlerinden kopmamak adına bu dernekleri başarı ile yaşatmışlardır.

İstanbul'u mekan edinen işadamı hemşerilerimiz, sonradan gelen meslektaş ve hemşerilerine inanılmaz yardımlarda bulunarak birbirlerinin kalkınmalarına vesile olmuşlardır. O yılların 3 milyon nüfuslu İstanbul'u, bulunduğu bölgenin ve ülkenin sanayi ve ticaret merkezi iken ayakkabı sanayisinin %30-40'ını elinde bulunduran Besnili hemşerilerimiz, 1967'de kurdukları derneklerine bir taşınmaz edindirmek adına her meslekten Besnililer katkıda bulunmak için harekete geçerek, 5-6 gün gibi kısa bir zamanda 1977 yılında derneklerine 150 m2 gayrimenkul almışlar ve bugünlere kadar gelinmiştir.

Gelişen ve büyüyen dünyada tabi ki ekonomik yapılanmalarda da değişimler olacaktı ve oldu da. O Besni'nin becerikli ve üretken işadamlarının evlatlarından son yıllarda oluşan sanayi toplumunda yerlerini almış bulunmaktadırlar. Buradan hepsine saygılarımızı ve hürmetlerimizi iletiyor ve başarılarının devamını canı gönülden temenni ediyoruz.

Besni'mizin güzide ve şanlı geçmişini ve kültürünü ileri kuşaklara taşımayı kuruyemişçilerdeki Besni üzümü etiketine bırakmak adına: Besni'mizin dünya metropolü olan İstanbul'da bir kültür merkezine ihtiyacı olduğunu belirtmek gerekiyor.

Bu anlamda geçmişte dernekleri kurup yaşatan ve bugünlere kadar getiren Besnili işadamlarına teşekkürlerimizi bildirir, büyüyen ve gelişen toplumda Türkiye'mizin bir İstanbul'unda, Besni'mizin kültür merkezine kavuşturulması adına başta Türkiye'deki tüm Besnili sanayicileri olmak üzere herkesi bu amaca ulaşmak için hizmete ve katkıya davet ediyorum.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.